Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang lấy ý kiến về việc tách riêng các loại phí của hãng tàu. Theo đó, giá dịch vụ được hiểu là số tiền chủ hàng trả cho đơn vị vận chuyển theo thỏa thuận trong hợp đồng. Các chi phí này thường gắn liền với những hoạt động trực tiếp như làm sạch container hoặc kẹp chì niêm phong để đảm bảo an toàn hàng hóa.
Khoản phụ thu vận tải biển được định nghĩa là các chi phí phát sinh ngoài giá dịch vụ khi có những thay đổi khách quan. Những tình huống điển hình bao gồm việc cảng biển bị quá tải dẫn đến tắc nghẽn hoặc khi giá nhiên liệu trên thế giới tăng cao đột ngột. Sự phân chia rõ rệt giúp các bên liên quan tránh được những tranh cãi không đáng có về tính hợp lý của các loại phí bổ sung.
Các đơn vị soạn thảo nhấn mạnh việc minh bạch hóa thông tin là yếu tố then chốt để bảo đảm cạnh tranh lành mạnh. Các doanh nghiệp nước ngoài khi hoạt động tại Việt Nam sẽ phải thông báo cụ thể về tuyến đường vận chuyển cố định của mình. Quy định mới tạo ra cơ chế giám sát chặt chẽ, giúp doanh nghiệp trong nước chủ động hơn trong việc lựa chọn đối tác cung ứng dịch vụ logistics.
Công tác quản lý chi phí vận tải biển từ các hãng tàu ngoại đang bộc lộ nhiều điểm cần khắc phục.
Hiện nay thị trường giao nhận hàng hóa bằng đường biển của Việt Nam đang bị chi phối mạnh mẽ bởi các doanh nghiệp quốc tế. Theo số liệu từ Báo Xây dựng, có đến hơn 95% sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của nước ta do các hãng tàu nước ngoài thực hiện. Do nắm giữ thị phần áp đảo, các đơn vị này thường có quyền quyết định rất lớn về các loại phụ thu vận tải biển mà chủ hàng phải gánh chịu.
Tại Nghị định 146 ban hành năm 2016, quy định hiện hành chỉ yêu cầu các hãng tàu niêm yết giá trước 15 ngày. Họ không cần phải giải trình chi tiết các yếu tố hình thành nên mức giá đó hoặc xin phép cơ quan quản lý. Sự lỏng lẻo này khiến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam rơi vào thế bị động khi đối mặt với các khoản phụ thu vận tải biển mới nhất phát sinh liên tục.
Ông Phạm Quốc Long đại diện Hiệp hội Dịch vụ hàng hải cho biết thực tế thu phí THC đang có nhiều khuất tất. Các hãng tàu thường giải thích đây là khoản phí họ trả lại cho cảng biển khi bốc xếp hàng. Tuy nhiên, mức phí THC mà họ thu từ các chủ hàng thường cao hơn rất nhiều lần so với số tiền thực tế họ chi trả cho phía cảng.
Phần tiền chênh lệch này không được dùng để chi trả cho các hoạt động thực tế mà thường được chuyển thành lợi nhuận riêng của hãng tàu. Ước tính mỗi năm có khoảng 5 tỷ USD tiền phí từ thị trường Việt Nam chảy ra nước ngoài mà chưa có cơ chế kiểm soát hiệu quả. Tình trạng hãng tàu tự ý tăng phụ thu vận tải biển mỗi khi giá bốc dỡ tại cảng thay đổi đã gây áp lực tài chính rất lớn cho các đơn vị logistics nội địa.
Việc thiếu minh bạch trong các khoản phí bổ sung khiến chi phí logistics của hàng hóa Việt Nam luôn ở mức cao. Các doanh nghiệp sản xuất phải chi trả thêm nhiều khoản phụ thu vận tải biển khiến giá thành sản phẩm bị đội lên đáng kể. Khả năng cạnh tranh của hàng nông sản và công nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế vì thế mà giảm sút so với các nước trong khu vực.
Nhiều công ty xuất nhập khẩu nhỏ thường xuyên gặp khó khăn trong việc dự toán ngân sách vận chuyển hàng tháng. Việc phát sinh thêm các loại phụ thu vận tải biển không nằm trong kế hoạch khiến lợi nhuận của doanh nghiệp bị bào mòn. Đôi khi chủ hàng buộc phải chấp nhận những yêu cầu vô lý từ hãng tàu để đảm bảo hàng hóa được bốc dỡ đúng lịch trình và không bị trễ hẹn với đối tác.
Hệ thống cảng biển và các đơn vị cung cấp dịch vụ phụ trợ cũng chịu thiệt thòi từ cơ chế tính phí hiện tại. Dù là bên trực tiếp đầu tư máy móc và nhân lực để bốc xếp nhưng họ chỉ nhận được phần phí rất nhỏ. Trong khi đó, các hãng tàu lại thu lợi lớn từ việc áp đặt các loại phụ thu vận tải biển lên đầu chủ hàng dựa trên các dịch vụ bến bãi mà họ không trực tiếp thực hiện.
Nhà nước đang xem xét triển khai nhiều biện pháp đồng bộ để quản lý chặt chẽ các loại phí này.
Một trong những giải pháp trọng tâm là bắt buộc các hãng tàu phải kê khai đầy đủ các yếu tố cấu thành nên phụ thu vận tải biển. Mức điều chỉnh tăng thêm không được phép vượt quá mức biến động thực tế của chi phí bốc dỡ do cơ quan nhà nước quy định. Việc này giúp ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi từ phía các doanh nghiệp vận tải quốc tế.
Hệ thống dữ liệu hàng hải quốc gia sẽ được sử dụng để công khai minh bạch mọi loại phí và phụ phí. Cơ chế này cho phép các bên liên quan cùng giám sát và phản hồi về những dấu hiệu vi phạm. Việc làm rõ các loại phụ thu vận tải biển mới nhất sẽ bảo vệ quyền lợi chính đáng cho cộng đồng doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu Việt Nam.
Hiệp hội cũng đề xuất chuyển thẩm quyền xử lý các lô hàng vô chủ hoặc tồn kho lâu ngày từ hãng tàu sang nhà khai thác cảng. Nếu hàng hóa lưu bãi quá 6 tháng mà không có người xử lý, đơn vị vận hành bến bãi có quyền phối hợp với cơ quan chức năng để thanh lý. Quy định này nhằm giải phóng không gian bãi và nâng cao năng lực khai thác cho các cảng biển.
Sự thay đổi này giúp giảm tình trạng chiếm dụng bãi bừa bãi và tối ưu hóa quy trình luân chuyển hàng hóa. Khi các thủ tục hải quan được đơn giản hóa, chi phí vận hành bến bãi sẽ giảm xuống, từ đó gián tiếp làm giảm áp lực về các khoản phụ thu vận tải biển cho chủ hàng. Những giải pháp quyết liệt này hứa hẹn sẽ mang lại bộ mặt mới minh bạch hơn cho ngành hàng hải Việt Nam.
Làm việc cùng VDM Forwarder sẽ mang lại sự an tâm tuyệt đối cho doanh nghiệp khi xuất nhập khẩu hàng hóa. Nhờ có mạng lưới kết nối khắp thế giới, chúng tôi dễ dàng thiết lập các lộ trình giao nhận an toàn và tiết kiệm chi phí tối đa cho từng chuyến hàng. Quá trình khai báo hải quan phức tạp sẽ do đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm giải quyết gọn gàng, tuân thủ đúng quy định pháp luật. Khâu lưu kho cũng được quản lý nghiêm ngặt nhằm bảo vệ kiện hàng không bị hư hỏng hay móp méo. Đơn vị luôn vạch sẵn các phương án xử lý rủi ro để đảm bảo tiến độ cung ứng diễn ra xuyên suốt.
Sự hài lòng của đối tác sau mỗi dự án thành công là đích đến cao nhất của VDM Forwarder. Tập thể nhân viên tại đây thường xuyên học hỏi, nâng cao nghiệp vụ để đưa bưu kiện đến đúng nơi, đúng thời điểm đã hẹn. Quý khách hàng hãy gọi cho chúng tôi ngay hôm nay để nhận tư vấn chi tiết và xây dựng kế hoạch vận chuyển sát nhất với định hướng kinh doanh.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
