Tuy nhiên, để phát huy hết tiềm năng, lĩnh vực này vẫn cần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về hạ tầng và kết nối. Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ vai trò, thực trạng và hướng phát triển của vận tải đường biển trong logistics xanh.
Trong bối cảnh chi phí logistics tăng và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng rõ rệt, vận tải đường biển đang được xem là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng. Không chỉ giúp vận chuyển khối lượng hàng hóa lớn, phương thức này còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống giao thông đường bộ và hỗ trợ mục tiêu logistics xanh.
Logistics xanh đang trở thành xu hướng tất yếu khi doanh nghiệp phải đối mặt với yêu cầu giảm phát thải và tối ưu chi phí vận hành. Các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược vận chuyển.
Trong bối cảnh đó, việc chuyển dịch từ vận tải đường bộ sang các phương thức có mức phát thải thấp hơn như vận tải đường biển là lựa chọn được nhiều doanh nghiệp cân nhắc. Điều này không chỉ giúp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
Vận tải đường biển được đánh giá cao nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải. Thực tế cho thấy, với cùng một khối lượng hàng hóa, vận tải bằng đường biển tiêu tốn nhiên liệu thấp hơn đáng kể so với đường bộ.
Ví dụ, để vận chuyển khoảng 100 TEU hàng hóa, nếu sử dụng xe container đường bộ có thể tiêu tốn khoảng 18000 lít dầu diesel, trong khi vận tải bằng tàu chỉ cần khoảng 4000 đến 5000 lít. Điều này đồng nghĩa với việc giảm đáng kể chi phí và lượng khí thải ra môi trường.
Ngoài ra, vận tải đường biển phù hợp với các tuyến vận chuyển dài, khối lượng lớn, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí trên mỗi đơn vị hàng hóa.
So với vận tải đường bộ, vận tải đường biển có chi phí thấp hơn từ 20 đến 25 phần trăm trong nhiều tuyến vận chuyển container. Tuy thời gian vận chuyển dài hơn, nhưng lại phù hợp với hàng hóa không yêu cầu giao gấp.
Trong khi đó, vận tải hàng không có tốc độ nhanh nhưng chi phí rất cao và không phù hợp với hàng hóa khối lượng lớn. Vì vậy, vận tải đường biển thường được lựa chọn trong các chiến lược tối ưu chi phí dài hạn.
Sự kết hợp linh hoạt giữa các phương thức vận tải, trong đó vận tải đường biển đóng vai trò trung tâm, đang trở thành xu hướng phổ biến trong chuỗi cung ứng hiện đại.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, vận tải đường biển không chỉ là phương thức vận chuyển mà còn là giải pháp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả logistics. Những lợi ích cụ thể dưới đây cho thấy vì sao nhiều doanh nghiệp đang ưu tiên lựa chọn phương thức này:
Với những lợi ích này, vận tải đường biển đang trở thành lựa chọn phù hợp cho doanh nghiệp muốn tối ưu chi phí và hướng tới phát triển bền vững. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, cần nhìn rõ thực trạng hiện nay của lĩnh vực này tại Việt Nam.
Mặc dù có nhiều lợi thế, vận tải đường biển tại Việt Nam vẫn chưa phát huy hết tiềm năng, đặc biệt trong kết nối với vận tải nội địa và chuỗi logistics tổng thể.
Thực tế cho thấy, tỷ lệ vận tải container bằng đường thủy nội địa tại khu vực phía Bắc chỉ chiếm khoảng 1.4 đến 1.7 phần trăm tổng sản lượng qua cảng Hải Phòng. Đây là con số khá thấp so với lợi thế sẵn có về hệ thống sông ngòi và kết nối cảng biển.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc hạ tầng chưa đồng bộ, đặc biệt là hạn chế về tĩnh không cầu và năng lực bốc dỡ tại các cảng thủy nội địa. Ngoài ra, việc thiếu các tuyến vận tải ổn định cũng khiến doanh nghiệp chưa yên tâm lựa chọn phương thức này. Điều này cho thấy vận tải đường biển và đường thủy vẫn chưa được khai thác hiệu quả trong chuỗi cung ứng.
Hiện nay, phần lớn hàng hóa vẫn được vận chuyển bằng đường bộ khi kết nối với cảng biển. Điều này dẫn đến tình trạng quá tải tại các tuyến đường huyết mạch, đặc biệt ở khu vực cảng Hải Phòng.
Việc phụ thuộc vào đường bộ không chỉ làm gia tăng áp lực giao thông mà còn khiến chi phí vận chuyển biến động theo giá nhiên liệu và tình trạng ùn tắc. Hệ quả là chi phí logistics tăng, thời gian giao nhận bị kéo dài và rủi ro chậm trễ hàng hóa gia tăng. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp chưa mạnh dạn chuyển sang vận tải đường biển kết hợp đường thủy.
Để phát triển vận tải đường biển theo hướng logistics xanh, cần có sự phối hợp giữa chính sách, hạ tầng và doanh nghiệp.
Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cấp hạ tầng kết nối giữa cảng biển và các tuyến vận tải nội địa. Việc cải tạo tĩnh không cầu và nạo vét luồng tuyến sẽ giúp tàu có tải trọng lớn hoạt động hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, cần ưu tiên các tuyến hành lang vận tải trọng điểm để đảm bảo khả năng lưu thông ổn định quanh năm. Khi hạ tầng được cải thiện, doanh nghiệp sẽ có thêm lựa chọn vận chuyển phù hợp, từ đó từng bước chuyển dịch sang vận tải đường biển. Điều này không chỉ tăng năng lực vận chuyển mà còn giúp giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.
Cần đầu tư phát triển các cảng nội địa, ICD và depot để hỗ trợ vận tải container. Khi hệ thống cảng được đồng bộ, việc trung chuyển hàng hóa sẽ trở nên thuận lợi hơn, giảm chi phí và thời gian vận chuyển.
Ngoài ra, việc quy hoạch hợp lý các điểm trung chuyển gần khu công nghiệp sẽ giúp rút ngắn quãng đường vận tải đường bộ, tăng hiệu quả kết nối đa phương thức. Đây là yếu tố quan trọng để thúc đẩy vận tải đường biển phát triển bền vững.
Chính sách hỗ trợ như giảm phí, lệ phí cho phương tiện thủy nội địa đang tạo động lực cho doanh nghiệp chuyển đổi. Việc miễn một số loại phí cho phương tiện đạt tiêu chuẩn cũng góp phần giảm gánh nặng chi phí.
Song song đó, doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh chiến lược logistics, kết hợp linh hoạt giữa đường bộ và đường biển để tối ưu chi phí. Việc hợp tác với các đơn vị vận tải có kinh nghiệm cũng sẽ giúp giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả vận hành.
Trong dài hạn, vận tải đường biển sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh logistics xanh trở thành xu hướng chủ đạo.
Với định hướng phát triển hạ tầng và chính sách hỗ trợ từ cơ quan quản lý, vận tải đường biển có nhiều cơ hội mở rộng thị phần. Việc giảm áp lực cho đường bộ và tối ưu chi phí sẽ là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng.
Ngoài ra, nhu cầu xuất nhập khẩu ngày càng tăng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vận tải đường biển phát triển. Khi kết hợp với vận tải thủy nội địa, doanh nghiệp có thể xây dựng chuỗi cung ứng hiệu quả và bền vững hơn.
Doanh nghiệp là yếu tố quyết định trong quá trình chuyển đổi sang logistics xanh. Việc lựa chọn phương thức vận tải phù hợp, hợp tác với đơn vị logistics uy tín và tối ưu chuỗi cung ứng sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, vận tải đường biển không chỉ là lựa chọn về chi phí mà còn là chiến lược dài hạn để phát triển bền vững. Doanh nghiệp càng chủ động chuyển đổi sớm sẽ càng có lợi thế trong việc tối ưu chi phí và đáp ứng yêu cầu thị trường.
Trong bối cảnh vận tải đường biển ngày càng đóng vai trò quan trọng trong logistics xanh, doanh nghiệp cần một đơn vị có khả năng tư vấn và triển khai giải pháp phù hợp với thực tế vận hành. VDM Forwarder cung cấp các phương án vận tải đường biển linh hoạt, hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
Với kinh nghiệm trong xử lý nhiều loại hàng hóa và tổ chức vận chuyển trên các tuyến nội địa và quốc tế, VDM Forwarder giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch logistics phù hợp với xu hướng chuyển dịch sang vận tải bền vững. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn phương thức vận chuyển hiệu quả, giảm áp lực chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động xuất nhập khẩu.