Các quy định này không có hiệu lực cùng một ngày. Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất nhập khẩu gạo và Nghị định 289/2026/NĐ-CP về thủ tục tại cửa khẩu cảng có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Nghị định 336/2026/NĐ-CP về cơ chế một cửa, Thông tư 127/2026/TT-BTC về khai báo phương tiện vận tải và Thông tư 128/2026/TT-BTC về cửa khẩu thông minh có hiệu lực từ ngày 15/10/2026. Nghị định 342/2026/NĐ-CP về doanh nghiệp FDI có hiệu lực từ ngày 18/10/2026. Đến nay, các quy định này đã bắt đầu áp dụng, nên doanh nghiệp cần kiểm tra ngay những lô hàng và hồ sơ đang xử lý.
Nghị định 336/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 22/8/2026 và thay thế Nghị định 85/2019/NĐ-CP. Theo quy định mới, thủ tục với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải được thực hiện và trao đổi dữ liệu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Kết quả xử lý từ các hệ thống chuyên ngành được chuyển sang hệ thống hải quan, làm căn cứ để thông quan hàng hóa và hoàn thành thủ tục cho phương tiện. Cần lưu ý, cơ chế một cửa không có nghĩa là chỉ khai một lần là đủ, vì điều kiện và thành phần hồ sơ theo pháp luật chuyên ngành vẫn giữ nguyên. Vì vậy, hồ sơ cho dịch vụ khai báo hải quan nên được kiểm tra kỹ từ đầu để khớp với yêu cầu của từng cơ quan chuyên ngành.
Thông tư 127/2026/TT-BTC quy định lại chỉ tiêu thông tin và mẫu chứng từ khai báo đối với tàu biển, tàu bay, phương tiện đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa. Khi hệ thống một cửa gặp sự cố, việc khai báo được thực hiện bằng chứng từ giấy theo mẫu quy định. Đại lý hàng hải và đơn vị vận tải nên đối chiếu mẫu mới với mẫu đang dùng để tránh sai sót. Thông tin về chuyến tàu và hãng tàu thường được làm việc cùng đơn vị hỗ trợ môi giới hải quan và thuê tàu.
Chứng từ điện tử trao đổi giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan cần đáp ứng định dạng dữ liệu quy định, sử dụng chuẩn JSON. Doanh nghiệp nên rà soát phần mềm khai báo và hệ thống công nghệ thông tin để bảo đảm kết nối, tránh lỗi khi gửi dữ liệu làm tờ khai.
Thông tư 128/2026/TT-BTC ban hành ngày 27/8/2026, áp dụng với khu vực cửa khẩu thông minh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Khu vực này phải có camera nhận diện phương tiện thông minh không người lái, barie điện tử ở cổng ra vào, camera giám sát, cân điện tử và hệ thống quản lý hàng hóa kết nối với hệ thống của cơ quan hải quan. Hàng nhập khẩu được lưu giữ tối đa 30 ngày kể từ ngày hàng đến cửa khẩu. Quá hạn này, nếu chủ hàng đến làm thủ tục nhận hàng thì bị xử lý theo quy định. Phương tiện thông minh không người lái vẫn chịu sự kiểm tra, giám sát của hải quan.
Nghị định 289/2026/NĐ-CP về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý bổ sung thủ tục đối với người và tàu thuyền xuất nhập cảnh, chuyển cảng. Nghị định cũng có quy định về giấy phép đi bờ của thuyền viên và giấy phép xuống tàu. Công an cửa khẩu cảng phải hoàn thành thủ tục chậm nhất 1 giờ kể từ khi nhận đủ giấy tờ. Thuyền viên đi bờ phải trở về tàu trước khi tàu làm thủ tục xuất cảnh hoặc chuyển cảng đi, và thuyền trưởng chịu trách nhiệm nếu thủ tục bị chậm vì thuyền viên chưa về tàu. Doanh nghiệp vận tải và đại lý hàng hải cần cập nhật quy trình thực hiện từ ngày 1/10/2026. Những thủ tục này có thể ảnh hưởng đến lịch tàu, nên doanh nghiệp dùng dịch vụ vận tải đường biển cần theo dõi sát thông tin từ hãng tàu và đại lý.
Nghị định 365/2026/NĐ-CP ban hành ngày 23/9/2026 đặt ra điều kiện mới với thương nhân xuất khẩu gạo. Thương nhân phải đáp ứng điều kiện và được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, đồng thời có ít nhất 1 kho chuyên dùng và 1 cơ sở xay xát gạo đáp ứng quy định. Doanh nghiệp nhập khẩu gạo phải thông báo kế hoạch nhập khẩu với Bộ Công Thương. Sau khi chuẩn bị kho và hồ sơ, việc đưa gạo từ kho ra cảng cần được sắp xếp phù hợp với dịch vụ vận chuyển nội địa.
Nghị định 342/2026/NĐ-CP ban hành ngày 3/9/2026 quy định chi tiết về hoạt động mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Ví dụ, tổ chức kinh tế có vốn FDI đã có quyền nhập khẩu được nhập khẩu hàng hóa nếu hàng không thuộc danh mục cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu hoặc danh mục không được quyền nhập khẩu theo điều ước quốc tế. Với hàng nhập khẩu theo giấy phép hoặc theo điều kiện, doanh nghiệp phải có giấy phép hoặc đáp ứng đủ điều kiện theo pháp luật. Doanh nghiệp FDI nên rà soát phạm vi hàng hóa, quyền kinh doanh và các trường hợp phải có Giấy phép kinh doanh.
Để áp dụng các quy định mới về xuất nhập khẩu, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ vài việc cụ thể. Trước hết, kiểm tra tài khoản, chữ ký số và phần mềm khai báo có kết nối ổn định với Cổng thông tin một cửa quốc gia và gửi được dữ liệu đúng định dạng. Thứ hai, đơn vị vận tải và đại lý hàng hải cập nhật mẫu khai báo phương tiện và quy trình thủ tục tại cảng. Thứ ba, với hàng đi qua khu vực cửa khẩu thông minh, theo dõi hạn lưu giữ 30 ngày để không bị xử lý khi nhận hàng. Thứ tư, doanh nghiệp kinh doanh gạo và doanh nghiệp FDI đối chiếu điều kiện kinh doanh, giấy phép với quy định mới.
Các nội dung trong bài là phần tóm tắt từ văn bản và tin tức đã công bố. Khi áp dụng vào từng lô hàng cụ thể, doanh nghiệp nên đọc văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan hải quan, đơn vị tư vấn.
Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải đường biển, vận tải nội địa, vận chuyển container và dịch vụ khai báo hải quan, VDM Forwarder theo dõi các văn bản mới để cập nhật quy trình cho khách hàng. Trước các quy định mới về xuất nhập khẩu có hiệu lực từ tháng 10 năm 2026, đội ngũ VDM Forwarder rà soát hồ sơ, tờ khai và lịch vận chuyển để lô hàng làm thủ tục đúng quy định, hạn chế phát sinh chậm trễ.
Nếu doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan hoặc phương án vận chuyển phù hợp với các thay đổi mới, VDM Forwarder sẵn sàng hỗ trợ tư vấn và báo giá qua hotline hoặc kênh liên hệ chính thức của công ty.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
