Khi tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, doanh nghiệp chắc chắn sẽ tiếp xúc với rất nhiều loại giấy tờ khác nhau. Trong số các chứng từ vận tải đường biển, Bill of Lading luôn là giấy tờ quan trọng nhất.
Vận đơn đường biển, thường được viết tắt là B/L, là chứng từ vận chuyển hàng hóa bằng đường biển do người chuyên chở hoặc đại lý của người chuyên chở cấp cho người gửi hàng sau khi hàng hóa đã được xếp lên tàu hoặc được tiếp nhận để xếp lên tàu. Chứng từ này ghi nhận các thông tin cơ bản về loại hàng, số lượng, tên tàu, cảng đi, cảng đến và các điều kiện vận chuyển đã thỏa thuận.
Đối với các bên tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế, Bill of Lading giống như một sợi dây liên kết pháp lý xuyên suốt quá trình hàng hóa di chuyển trên biển từ quốc gia này sang quốc gia khác. Nếu thiếu chứng từ này, quy trình giao nhận hàng hóa tại cảng đích sẽ không thể thực hiện được.
Để hiểu tại sao chứng từ này lại có giá trị lớn trong giao nhận quốc tế, chúng ta cần phân tích cụ thể ba chức năng chính của vận đơn dưới góc độ pháp lý và thương mại.
Chức năng đầu tiên và dễ thấy nhất của Bill of Lading là làm biên lai xác nhận người vận chuyển đã nhận hàng. Khi người gửi hàng giao container hoặc hàng rời cho hãng tàu tại cảng, hãng tàu sẽ kiểm tra tình trạng bên ngoài của hàng hóa. Sau khi hàng đã lên tàu an toàn, hãng tàu phát hành vận đơn để xác nhận họ đã tiếp nhận đúng số lượng, chủng loại hàng hóa như khai báo.
Biên nhận này bảo vệ quyền lợi cho người gửi hàng, chứng minh rằng họ đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng cho đơn vị vận chuyển. Ngược lại, đây cũng là cơ sở để người nhận hàng đối chiếu xem hàng hóa khi cập cảng đích có còn nguyên vẹn, đúng số lượng so với lúc xếp lên tàu tại cảng đi hay không.
Nhiều người thường nhầm lẫn Bill of Lading chính là hợp đồng vận chuyển. Thực tế, vận đơn là bằng chứng xác thực nhất chứng minh giữa người thuê tàu và hãng tàu tồn tại một hợp đồng thuê vận chuyển. Trên mặt sau của tờ vận đơn thường in sẵn các điều khoản, quy định về trách nhiệm, nghĩa vụ, giới hạn bồi thường của hãng tàu khi xảy ra sự cố mất mát, hư hỏng hàng hóa trên biển.
Khi phát sinh tranh chấp hoặc kiện tụng giữa chủ hàng và người vận chuyển trong quá trình giao nhận quốc tế, các cơ quan chức năng hoặc tòa án sẽ căn cứ vào nội dung ghi trên Bill of Lading để phân định trách nhiệm của mỗi bên.
Đây là vai trò đặc biệt nhất của Bill of Lading, giúp phân biệt nó với các loại vận đơn đường hàng không hay đường bộ. Vận đơn đường biển gốc là một chứng từ có giá trị, đại diện cho quyền sở hữu đối với lô hàng đang được vận chuyển. Người nào nắm giữ vận đơn gốc hợp pháp thì người đó có quyền định đoạt và nhận hàng tại cảng đến.
Nhờ tính chất sở hữu này, Bill of Lading có thể được mua bán, chuyển nhượng bằng cách ký hậu vận đơn trước khi hàng cập cảng. Vai trò này giúp dòng dòng vốn của doanh nghiệp xoay vòng nhanh hơn, cho phép các nhà thương mại mua bán hàng hóa ngay khi lô hàng vẫn còn đang lênh đênh trên biển.
Trong các giao dịch mua bán quốc tế, người mua và người bán thường ở cách xa nhau, mức độ tin tưởng ban đầu chưa cao. Bill of Lading đóng vai trò như một công cụ bảo đảm an toàn cho phương thức thanh toán quốc tế, phổ biến nhất là phương thức tín dụng chứng từ L/C.
Khi sử dụng phương thức thanh toán L/C, ngân hàng bên mua chỉ tiến hành trả tiền cho bên bán nếu bên bán xuất trình được bộ chứng từ đầy đủ, hợp lệ theo đúng yêu cầu của L/C. Trong bộ chứng từ đó, Bill of Lading là chứng từ bắt buộc phải có.
Ngân hàng sẽ kiểm tra kỹ lưỡng các thông tin trên vận đơn như ngày xếp hàng lên tàu, cảng bốc hàng, cảng dỡ hàng, trạng thái vận đơn là vận đơn hoàn hảo để đảm bảo người bán đã thực hiện đúng cam kết giao hàng. Việc ngân hàng kiểm soát Bill of Lading giúp người mua an tâm rằng tiền của họ chỉ được chi ra khi hàng hóa thực sự đã được gửi đi.
Khi chưa nhận được thanh toán từ người mua, người bán có thể giữ lại Bill of Lading gốc. Do không có vận đơn gốc, người mua sẽ không thể ra cảng đích để làm thủ tục hải quan nhận hàng. Cơ chế này giúp người bán tránh được rủi ro bị quỵt tiền từ đối tác nước ngoài, giữ quyền kiểm soát lô hàng cho đến khi dòng tiền được chuyển vào tài khoản an toàn.
Dựa vào các tiêu chí về tính sở hữu, cách thức giao hàng hoặc đơn vị phát hành, vận đơn được chia thành nhiều loại khác nhau để phù hợp với từng nhu cầu giao dịch cụ thể.
Việc kiểm tra, xử lý thông tin trên Bill of Lading đòi hỏi sự cẩn trọng và kiến thức chuyên môn sâu sắc về thủ tục hải quan, giao nhận quốc tế. Hiểu được những khó khăn của doanh nghiệp xuất nhập khẩu, VDM Forwarder cung ứng các giải pháp vận tải đường biển toàn diện, hỗ trợ khách hàng tối ưu hóa quy trình chứng từ, giảm thiểu các lỗi sai sót trên vận đơn gây chậm trễ hàng hóa.
VDM Forwarder sở hữu đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm, mạng lưới đại lý rộng khắp các cảng biển lớn trên thế giới, cam kết mang lại dịch vụ vận chuyển an toàn, cước phí cạnh tranh, giúp doanh nghiệp an tâm phát triển kinh doanh toàn cầu.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
