Eo biển Hormuz vốn là tuyến hàng hải huyết mạch, nơi phần lớn tàu chở hàng ra vào khu vực Vịnh Ba Tư phải đi qua. Khi tình hình an ninh khu vực căng thẳng, các hãng tàu buộc phải hạn chế lịch trình, giảm tần suất chuyến, thậm chí tạm dừng một số tuyến khai thác qua đây. Tình trạng tắc nghẽn Hormuz vì vậy không chỉ dừng lại ở phạm vi một eo biển, mà lan sang toàn bộ chuỗi cung ứng Trung Đông, từ cảng biển, kho bãi cho đến hệ thống vận tải nội địa kết nối các quốc gia trong khu vực.
Nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu bắt đầu ghi nhận thời gian vận chuyển kéo dài hơn, lịch tàu thay đổi liên tục và chi phí phát sinh ngoài dự kiến. Với các mặt hàng máy móc, thiết bị công nghiệp hay hàng dự án có giá trị lớn, ảnh hưởng từ tắc nghẽn Hormuz càng rõ rệt vì yêu cầu về thời gian giao hàng thường khắt khe hơn so với hàng tiêu dùng thông thường.
Theo số liệu từ DP World, sản lượng container tại cảng Jebel Ali, Dubai đã giảm tới 90,1% so với cùng kỳ năm trước, chỉ còn khoảng 374.000 TEU so với mức 3,8 triệu TEU trước đó. Đây là mức sụt giảm rất lớn đối với một trong những cảng trung chuyển quan trọng nhất khu vực Trung Đông. Cảng Jebel Ali hiện vẫn hoạt động bình thường và chưa ghi nhận thiệt hại về cơ sở hạ tầng, tuy nhiên sản lượng thực tế giảm mạnh cho thấy mức độ ảnh hưởng sâu rộng của tắc nghẽn Hormuz lên hoạt động khai thác cảng.
Nguyên nhân chính khiến cảng Jebel Ali sụt giảm sản lượng đến từ việc hạn chế lưu thông tàu qua eo biển Hormuz. Nhiều hãng tàu không thể duy trì lịch trình khai thác như trước, buộc phải điều chỉnh tuyến, giảm tần suất ghé cảng hoặc chuyển hướng sang các gateway khác trong khu vực. Khi lượng tàu ra vào giảm, sản lượng hàng hóa qua cảng cũng giảm theo tỷ lệ tương ứng, kéo theo tác động dây chuyền đến các dịch vụ liên quan như depot, kho bãi và vận tải nội địa quanh khu vực Dubai.
Trước tình trạng tắc nghẽn Hormuz kéo dài, các hãng tàu và doanh nghiệp logistics bắt đầu điều chỉnh luồng hàng sang những cảng nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng trực tiếp của eo biển. Một phần hàng hóa hiện được chuyển qua Fujairah, Khor Fakkan tại UAE, hoặc qua Jeddah, Yanbu tại Saudi Arabia. Ngoài ra, các tuyến kết hợp giữa đường biển và đường bộ qua Saudi Arabia cũng được nhiều hãng tàu áp dụng để duy trì kết nối tới khu vực Vịnh.
DP World đang đẩy mạnh phát triển cảng Fujairah nhằm bù đắp một phần sản lượng bị ảnh hưởng do tắc nghẽn Hormuz. Terminal Al Rugaylat dự kiến bổ sung thêm khoảng 2,5 triệu TEU công suất container mỗi năm. Đây được xem là bước chuẩn bị dài hạn, giúp khu vực có thêm phương án dự phòng khi tuyến qua Hormuz vẫn còn nhiều bất ổn, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào cảng Jebel Ali trong bối cảnh hiện tại.
Trong khi Jebel Ali giảm sản lượng thì cảng Jeddah lại đối mặt với tình trạng ngược lại, đó là quá tải do lượng hàng chuyển hướng tăng nhanh. Theo Journal of Commerce, hàng project cargo tại cảng Jeddah hiện phải chờ cầu lên tới 10 ngày, trong khi xe tải chờ vào cảng cũng mất tới 3 ngày. Mô hình vận chuyển qua Jeddah hoặc King Abdullah Port, sau đó trung chuyển bằng đường bộ xuyên Saudi Arabia tới Dammam rồi tiếp tục bằng feeder tới UAE và Bahrain, đang giúp duy trì dòng hàng hóa. Tuy nhiên mô hình này cũng tạo ra điểm nghẽn mới, khiến thời gian vận chuyển tổng thể kéo dài hơn nhiều so với trước khi xảy ra tắc nghẽn Hormuz.
Với các doanh nghiệp có hàng đi UAE, Saudi Arabia và khu vực GCC, đặc biệt là hàng máy móc, thiết bị hay hàng dự án, việc chủ động theo dõi và lên phương án dự phòng là rất quan trọng trong giai đoạn tắc nghẽn Hormuz vẫn còn diễn biến phức tạp. Một số việc doanh nghiệp nên thực hiện gồm theo dõi sát lịch trình thực tế từ hãng tàu, kiểm tra thay đổi cảng trung chuyển trước mỗi lô hàng, dự phòng thêm thời gian cho khâu kết nối feeder và vận tải nội địa, đồng thời chuẩn bị phương án xử lý khi phát sinh chi phí do rerouting.
Việc nắm bắt thông tin cập nhật từ các đơn vị vận tải đường biển quốc tế cũng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro chậm trễ, tránh bị động khi lịch tàu thay đổi liên tục. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng Trung Đông vẫn còn nhiều biến động, việc lựa chọn đối tác logistics có kinh nghiệm và mạng lưới rộng sẽ giúp hàng hóa được vận chuyển an toàn, đúng tiến độ hơn.
Trước những biến động của thị trường vận tải đường biển quốc tế do tắc nghẽn Hormuz gây ra, VDM Forwarder luôn theo sát diễn biến thực tế từ các hãng tàu và tuyến vận chuyển quốc tế để hỗ trợ khách hàng kịp thời. Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải đường biển, vận tải nội địa, vận chuyển hàng không và dịch vụ khai báo hải quan, VDM Forwarder cung cấp giải pháp logistics phù hợp cho từng loại hàng hóa, kể cả hàng máy móc, thiết bị hay hàng dự án có yêu cầu vận chuyển đặc biệt.
Đội ngũ VDM Forwarder luôn cập nhật tình hình cảng biển, tuyến trung chuyển và lịch trình tàu thực tế, giúp khách hàng chủ động phương án khi có thay đổi phát sinh trong quá trình vận chuyển. Nếu doanh nghiệp đang có hàng đi khu vực Trung Đông và cần tư vấn giải pháp vận chuyển phù hợp trong giai đoạn tắc nghẽn Hormuz hiện nay, VDM Forwarder sẵn sàng hỗ trợ báo giá và tư vấn chi tiết qua hotline hoặc kênh liên hệ chính thức của công ty.
