Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần cập nhật thị trường để chủ động hơn khi lựa chọn phương án vận chuyển đường biển và kiểm soát chi phí logistics.
Thị trường vận tải đường biển trong nửa cuối năm 2026 đang chịu tác động đồng thời từ nhu cầu thương mại, giá cước, tình trạng ùn tắc và những thay đổi trên các tuyến hàng hải quốc tế.
Nhu cầu vận chuyển hàng hóa quốc tế vẫn là một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ thị trường. Theo UN Trade and Development, thương mại hàng hóa toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 ước đạt khoảng 13,7 nghìn tỷ USD, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm 2025. Đông Á tiếp tục là khu vực đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng thương mại, trong đó hoạt động xuất nhập khẩu của Trung Quốc và Hàn Quốc có đóng góp đáng kể.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, nhu cầu thương mại tăng đồng nghĩa với lượng hàng cần vận chuyển trên các tuyến quốc tế vẫn ở mức đáng chú ý. Đặc biệt, các nhóm hàng liên quan đến công nghệ, linh kiện, pin, xe điện và khoáng sản quan trọng đang ghi nhận mức tăng trưởng thương mại cao, tạo thêm nhu cầu đối với năng lực vận chuyển container trên các tuyến quốc tế.
Ùn tắc tại cảng có thể làm giảm năng lực khai thác thực tế của hệ thống vận tải. Khi tàu phải chờ cầu cảng lâu hơn hoặc container mất nhiều thời gian để giải phóng, lịch tàu dễ bị xáo trộn, thời gian quay vòng thiết bị kéo dài và khả năng cung cấp chỗ trên những chuyến kế tiếp cũng bị ảnh hưởng.
Thực tế trong quý II/2026 cho thấy tình trạng hạn chế về hạ tầng và tắc nghẽn tại một số khu vực đã góp phần đẩy cước lên cao. Đây cũng là lý do doanh nghiệp nên đánh giá cả độ ổn định của lịch tàu và năng lực khai thác tại cảng thay vì chỉ so sánh giá cước giữa các phương án.
Giá cước vận tải biển trong năm 2026 không diễn biến theo một chiều cố định. Khi nhu cầu vận chuyển tăng cùng với tình trạng tắc nghẽn tại một số điểm trong chuỗi vận tải, giá cước có thể tăng dù đội tàu toàn cầu vẫn tiếp tục được bổ sung.
Maersk cho biết trong quý II/2026, cước vận chuyển tăng trong bối cảnh nhu cầu container mạnh, xuất khẩu từ Trung Quốc tăng và tình trạng hạn chế về hạ tầng tại nhiều khu vực tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường.
Diễn biến cước trong những tháng còn lại của năm sẽ phụ thuộc vào sự cân bằng giữa nhu cầu hàng hóa và năng lực vận chuyển thực tế.
Nếu nhu cầu container tiếp tục duy trì ở mức cao, trong khi cảng biển và các tuyến vận tải chưa hoàn toàn giải quyết được các điểm nghẽn, giá cước có thể tiếp tục chịu áp lực. Đây là khả năng cần được doanh nghiệp lưu ý khi lập kế hoạch xuất khẩu cho những tháng cuối năm.
Một ví dụ rõ ràng là Maersk đã nâng dự báo lợi nhuận cả năm 2026 lần thứ hai trong tháng 8, trong đó nhu cầu container và cước vận tải tăng là những yếu tố hỗ trợ kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với chi phí khai thác cao hơn, trong đó chi phí nhiên liệu tăng đáng kể.
Ở chiều ngược lại, việc bổ sung tàu container mới làm tăng năng lực vận chuyển trên thị trường. Nếu tốc độ tăng nguồn cung vượt tốc độ tăng của nhu cầu, các hãng tàu có thể phải cạnh tranh mạnh hơn về giá, khiến cước có xu hướng giảm. Đây là một trong những nguyên nhân từng được Maersk đề cập khi đánh giá triển vọng thị trường năm 2026.
Vì vậy, giá cước cuối năm khó có thể được xác định chỉ dựa trên nhu cầu hàng hóa. Doanh nghiệp cần theo dõi đồng thời lượng tàu được đưa vào khai thác, tình trạng dư thừa năng lực, lịch tàu và khả năng phục hồi của những tuyến hàng hải đang bị gián đoạn.
Một yếu tố đáng chú ý trong nửa cuối năm là khả năng các hãng tàu mở rộng hoạt động qua Biển Đỏ và Kênh đào Suez. Ngày 10/8/2026, Maersk cho biết sẽ khôi phục thêm một dịch vụ container trong mạng lưới Gemini qua Biển Đỏ và Suez, tiếp nối quá trình từng bước đưa một số dịch vụ trở lại tuyến này.
Nếu việc khai thác qua Suez được mở rộng và duy trì ổn định, hành trình giữa châu Á và châu Âu có thể ngắn hơn so với phương án đi vòng qua Mũi Hảo Vọng. Khi thời gian hành trình giảm và năng lực tàu được sử dụng hiệu quả hơn, áp lực lên cước có thể giảm. Tuy nhiên, việc khôi phục tuyến vẫn phụ thuộc vào tình hình an ninh tại khu vực nên chưa thể xem là một thay đổi hoàn toàn chắc chắn.
Thị trường hiện nay cho thấy vận tải đường biển đang chuyển sang trạng thái linh hoạt hơn trước các thay đổi về tuyến đường, chi phí và nhu cầu. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, những thay đổi đáng chú ý gồm:
Nhìn từ những thay đổi trên, lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp ngày càng phụ thuộc vào khả năng theo dõi thị trường và xử lý linh hoạt khi lịch tàu, tuyến đường hoặc chi phí thay đổi.
Nửa cuối năm 2026 được dự báo tiếp tục là giai đoạn thị trường vận tải đường biển có nhiều yếu tố cần theo dõi.
Nhu cầu container, giá cước, tình trạng cảng, giá nhiên liệu và năng lực đội tàu sẽ tiếp tục tác động qua lại. UN Trade and Development nhận định thương mại toàn cầu có khả năng tiếp tục tăng trong nửa cuối năm 2026 nhưng tốc độ và quy mô tăng trưởng vẫn còn nhiều bất định do căng thẳng địa chính trị và những thay đổi trong chính sách thương mại.
Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp khó xây dựng kế hoạch vận chuyển chỉ dựa trên một mức cước cố định cho cả thời gian dài. Những doanh nghiệp có kế hoạch xuất nhập khẩu thường xuyên cần cập nhật giá, lịch tàu và điều kiện tuyến để điều chỉnh kế hoạch kịp thời.
Kênh đào Suez là một trong những biến số đáng chú ý nhất đối với thị trường vận tải đường biển trong những tháng cuối năm. Nếu nhiều hãng tàu tiếp tục khôi phục dịch vụ qua Suez, thời gian vận chuyển trên một số tuyến có thể được rút ngắn và năng lực khai thác được cải thiện.
Ngược lại, nếu tình hình an ninh tại Biển Đỏ trở nên bất ổn và các hãng tàu phải hạn chế hoạt động qua khu vực, việc đi vòng qua Mũi Hảo Vọng có thể tiếp tục kéo dài hành trình, tăng mức tiêu thụ nhiên liệu và gây áp lực lên chi phí. Vì vậy, chưa nên xem việc khôi phục một số dịch vụ trong tháng 8 là dấu hiệu chắc chắn rằng toàn bộ tuyến Suez đã trở lại trạng thái bình thường.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, biến động của vận tải đường biển có thể tác động trực tiếp đến giá vốn, thời gian giao hàng và kế hoạch tồn kho. Thay vì chỉ tìm mức cước thấp nhất, doanh nghiệp nên xem xét đồng thời lịch tàu, thời gian vận chuyển dự kiến, độ ổn định của tuyến, các khoản phụ phí và khả năng hỗ trợ khi phát sinh vấn đề.
Một đơn vị logistics có kinh nghiệm có thể hỗ trợ doanh nghiệp so sánh các tuyến, lựa chọn lịch tàu phù hợp, kiểm tra các khoản chi phí liên quan và theo dõi lô hàng trong quá trình vận chuyển. Khi thị trường còn nhiều biến động, việc chuẩn bị phương án từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế những thay đổi bất ngờ về chi phí và tiến độ giao nhận.
VDM Forwarder cung cấp giải pháp logistics hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động vận chuyển đường biển, từ tư vấn tuyến và lịch tàu đến booking, khai báo hải quan và tổ chức giao nhận. Trong bối cảnh cước vận tải, lịch khai thác và các tuyến hàng hải quốc tế có thể thay đổi theo tình hình thị trường, VDM Forwarder giúp doanh nghiệp đánh giá phương án phù hợp dựa trên đặc điểm hàng hóa, thời gian giao nhận và ngân sách vận chuyển.
Đối với những lô hàng container xuất nhập khẩu, việc lựa chọn tuyến và lịch tàu phù hợp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và tiến độ giao hàng. VDM Forwarder theo dõi tình hình vận tải đường biển, hỗ trợ doanh nghiệp cân nhắc các phương án về tuyến, cảng và lịch vận chuyển, đồng thời phối hợp các khâu liên quan trong quá trình giao nhận. Qua đó, doanh nghiệp có thêm cơ sở để chủ động kế hoạch vận chuyển và ứng phó với những biến động của thị trường trong nửa cuối năm 2026.