Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiện phải đối mặt với bài toán tối ưu chi phí trong khi vẫn đảm bảo tiến độ giao hàng. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ PSS là gì và cách nó ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics.
Để hiểu rõ vì sao chi phí vận chuyển container tăng mạnh trong thời gian gần đây, cần bắt đầu từ khái niệm phụ phí mùa cao điểm và cách các hãng tàu áp dụng loại phí này trong thực tế. Trong bối cảnh thị trường biến động, các khoản phụ phí không còn cố định mà thay đổi linh hoạt theo cung cầu và tình hình vận tải toàn cầu.
Phụ phí mùa cao điểm PSS - Peak Season Surcharge là khoản phí được hãng tàu áp dụng khi nhu cầu vận chuyển tăng cao vượt khả năng cung ứng. Khác với cước vận chuyển chính có thể ký dài hạn, PSS không cố định mà thay đổi theo từng thời điểm, thậm chí theo tuần tùy vào thông báo của hãng tàu.
PSS thường được tính theo đơn vị container như 20 feet hoặc 40 feet, với mức phí khác nhau cho từng loại. Với hàng lẻ, phí có thể tính theo khối lượng hoặc thể tích. Việc hiểu rõ cách tính và phân biệt PSS với các loại phụ phí khác như tăng giá cước chung hay phí tắc nghẽn cảng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi làm việc với báo giá vận chuyển container.
PSS thường xuất hiện khi thị trường thiếu container rỗng, cảng bị ùn tắc hoặc nhu cầu vận chuyển tăng đột biến. Ngoài các mùa cao điểm truyền thống, các yếu tố như biến động chuỗi cung ứng hoặc tâm lý đẩy hàng sớm cũng khiến phụ phí này được áp dụng sớm hơn.
Trong thực tế, các đợt áp dụng PSS từ tháng 3 đến tháng 4 thường gắn với xu hướng đẩy hàng sớm để chuẩn bị cho mùa cao điểm giữa năm. Khi nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu tăng nhanh, hãng tàu sẽ điều chỉnh PSS để cân bằng khai thác và tối ưu hiệu suất vận hành.
Không chỉ xuất phát từ yếu tố mùa vụ, chi phí vận chuyển container còn chịu tác động lớn từ xung đột Trung Đông. Giá dầu tăng đã kéo theo chi phí nhiên liệu tăng mạnh, buộc các hãng tàu áp dụng thêm phụ phí để bù đắp chi phí vận hành.
Ngoài ra, nhiều tuyến vận tải phải chuyển hướng đi vòng qua châu Phi thay vì qua kênh đào Suez, làm thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 10 đến 14 ngày. Việc kéo dài hành trình khiến chi phí tăng và còn làm chậm vòng quay container, dẫn đến thiếu hụt container rỗng tại các cảng xuất khẩu. Tình trạng này tiếp tục đẩy chi phí vận chuyển đường biển tăng cao do cung không đáp ứng đủ cầu.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, phụ phí PSS trở thành một yếu tố tác động trực tiếp đến giá cước và hiệu quả vận hành của doanh nghiệp. Trên thực tế, PSS không còn là khoản phí riêng lẻ mà thường xuất hiện cùng các phụ phí khác, tạo thành áp lực chi phí đáng kể đối với hoạt động vận chuyển container.
PSS hiếm khi được áp dụng độc lập mà thường đi kèm với các loại phụ phí khác như phụ phí nhiên liệu và phụ phí rủi ro chiến tranh. Đặc biệt trong bối cảnh xung đột Trung Đông, phụ phí rủi ro chiến tranh đã được nhiều hãng tàu áp dụng trở lại nhằm bù đắp chi phí bảo hiểm và an ninh tăng cao trên các tuyến đi qua khu vực nhạy cảm.
Khi các khoản phí này cộng dồn, tổng chi phí vận chuyển container tăng đáng kể, đặc biệt trên các tuyến đường dài. Một điểm cần lưu ý là PSS thường được tính theo ngày tàu chạy thực tế thay vì ngày đặt chỗ, vì vậy nếu lịch tàu bị hoãn sang thời điểm có mức phí cao hơn, doanh nghiệp sẽ phải chịu thêm chi phí phát sinh ngoài dự kiến.
Chi phí vận chuyển tăng khiến doanh nghiệp khó kiểm soát ngân sách và giảm biên lợi nhuận, đặc biệt với các ngành có tỷ suất lợi nhuận thấp. Khi giá cước tăng, doanh nghiệp buộc phải cân nhắc giữa việc tăng giá bán hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ khách hàng.
Ngoài ra, thời gian vận chuyển kéo dài còn gây ảnh hưởng đến dòng tiền và tồn kho. Doanh nghiệp phải duy trì lượng hàng dự phòng lớn hơn để tránh gián đoạn sản xuất hoặc giao hàng, dẫn đến chi phí lưu kho tăng và vốn lưu động bị giữ lại lâu hơn. Điều này tạo áp lực lớn đối với hoạt động tài chính, nhất là trong giai đoạn thị trường chưa ổn định.
Những tác động trên không chỉ mang tính lý thuyết mà đã được phản ánh rõ ràng qua các thông báo điều chỉnh phụ phí từ các hãng tàu lớn. Các mức phí được cập nhật liên tục theo tình hình thị trường, cho thấy áp lực chi phí đang lan rộng trong toàn ngành vận chuyển container.
CMA CGM đã triển khai phụ phí nhiên liệu khẩn cấp khi giá dầu tăng và đồng thời áp dụng PSS trên nhiều tuyến vận chuyển theo các thông báo điều chỉnh định kỳ. Các mức phí này thường có hiệu lực trong thời gian ngắn và được cập nhật liên tục theo biến động thị trường.
Cụ thể, tuyến Viễn Đông đi Mauritius ghi nhận mức phụ phí khoảng 250 USD mỗi TEU, trong khi các tuyến từ Trung Quốc đi Tây Phi dao động từ 225 đến 400 USD mỗi TEU tùy điểm đến. Những con số này phản ánh rõ áp lực chi phí thực tế mà hãng tàu phải đối mặt trong bối cảnh nhu cầu tăng và nguồn cung bị hạn chế.
Tương tự, Maersk cũng đã áp dụng phụ phí mùa cao điểm trên nhiều tuyến vận chuyển quan trọng nhằm thích ứng với tình trạng nhu cầu tăng cao và hạn chế về thiết bị container.
Một số tuyến ghi nhận mức phụ phí lên đến 2000 USD mỗi container, thường áp dụng cho container 40 feet hoặc các loại hàng đặc thù như hàng lạnh. Mức phí cao này thường xuất hiện trong các giai đoạn căng thẳng khi thị trường thiếu container rỗng, cho thấy chi phí vận chuyển container vẫn sẽ tiếp tục chịu áp lực trong thời gian tới.
Trước sự gia tăng liên tục của phụ phí và giá cước, doanh nghiệp cần có chiến lược phù hợp để giảm thiểu rủi ro và tối ưu chi phí.
Việc lên kế hoạch vận chuyển sớm giúp doanh nghiệp tránh được các giai đoạn cao điểm và hạn chế tác động từ phụ phí PSS. Ngoài ra, theo dõi sát tình hình thị trường và cập nhật thông tin từ hãng tàu sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kịp thời.
Một trong những giải pháp hiệu quả là hợp tác với các đơn vị logistics uy tín, có kinh nghiệm và minh bạch về chi phí. Những đơn vị này có khả năng tư vấn tuyến vận chuyển phù hợp, cập nhật phụ phí nhanh và hỗ trợ tối ưu phương án vận chuyển.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể tối ưu đóng hàng, lựa chọn phương thức vận tải linh hoạt và kiểm soát tốt kế hoạch tồn kho để giảm áp lực chi phí.
VDM Forwarder là đơn vị cung cấp giải pháp logistics hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động vận chuyển container, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận tải biến động do các loại phụ phí như PSS. Với kinh nghiệm thực tế trong xử lý hàng container và hàng dự án, VDM Forwarder giúp khách hàng chủ động kiểm soát chi phí và đảm bảo tuân thủ đúng quy định trong xuất nhập khẩu.
Đội ngũ chuyên viên của VDM Forwarder hỗ trợ tư vấn phương án vận chuyển phù hợp, cập nhật kịp thời các thay đổi về phụ phí từ hãng tàu và phối hợp xử lý thủ tục với các bên liên quan. Giải pháp được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, giúp tối ưu chi phí vận chuyển container và hạn chế rủi ro trong quá trình vận hành logistics.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
