Tình hình an ninh bất ổn tại các tuyến đường hàng hải quan trọng đã kéo theo hàng loạt hệ lụy cho hoạt động giao thương. Đáng chú ý, kết quả khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam chỉ ra rằng có tới 89,8 phần trăm đơn vị kinh doanh xác nhận hoạt động của họ đang bị ảnh hưởng từ mức độ trung bình đến đặc biệt nghiêm trọng. Việc cước vận tải biển tăng đột biến làm thời gian vận chuyển kéo dài, phát sinh nguy cơ chậm trễ đơn hàng và trực tiếp bào mòn lợi nhuận. Khi khâu xuất khẩu chậm lại, toàn bộ các ngành phụ trợ đi kèm như bao bì, đóng gói và bốc xếp cũng chịu cảnh đình trệ theo.
Dữ liệu cập nhật từ Drewry, cơ quan phân tích thị trường vận tải biển toàn cầu, cho thấy chỉ số giá container thế giới trong tuần gần nhất đã tăng thêm 8 phần trăm. Mức giá hiện tại đã vọt lên mốc 2.123 USD cho mỗi container 40 feet. Sự gia tăng tập trung chủ yếu ở các tuyến giao thương Á Âu và tuyến xuyên Thái Bình Dương. Một số hãng tàu lớn như MSC và CMA CGM cũng thông báo sẽ tiếp tục điều chỉnh tăng giá cước trong thời gian tới. Việc chi phí dịch vụ đội lên quá cao khiến giá thành sản phẩm Việt Nam khi xuất ngoại bị đẩy lên, qua đó làm giảm sức cạnh tranh so với các quốc gia khác. Việc cước vận tải biển giữ ở mức đỉnh trong thời gian dài sẽ tạo ra rào cản lớn cho các công ty quy mô vừa và nhỏ, vốn có nguồn tài chính eo hẹp và khả năng chịu đựng rủi ro thấp.
Khối sản xuất nội địa cũng chịu tác động trực diện bởi biến động giá cả. Đại diện Công ty Phân bón Cà Mau đưa ra số liệu cho thấy giá nguyên liệu tại Trung Đông hiện đã tăng tới 60 phần trăm. Song song đó, chi phí vận chuyển trên biển cũng tăng thêm 20 đến 30 phần trăm. Phía công ty nhấn mạnh rằng khi giá khí đầu vào tăng 10 USD thì chi phí sản xuất đã dội thêm khoảng 525 tỉ đồng. Áp lực khổng lồ buộc các nhà máy phải tìm cách cân đối lại dòng tiền và kiến nghị cơ quan chức năng có biện pháp ổn định nguồn cung vật tư đầu vào.
Tình trạng cước vận tải biển neo ở mức cao đang lan rộng và gây khó khăn cho hầu hết các nhóm ngành chủ lực của nước ta.
Theo bà Trần Thụy Quế Phương, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, thời gian vận chuyển hàng hóa sang Mỹ và châu Âu hiện phải kéo dài thêm khoảng 14 ngày. Nguyên nhân xuất phát từ việc tàu thuyền phải đi đường vòng xa hơn. Hàng đi Tây Âu và Trung Đông buộc phải cập cảng tại Ai Cập rồi tiếp tục hành trình bằng đường bộ. Bà Phương cho biết chi phí gửi container đã tăng 2.000 đến 4.000 USD, trong khi giá thuê vỏ rỗng trong nước cũng tăng khoảng 500.000 đồng cho mỗi thùng. Việc bảo quản hàng đông lạnh lâu ngày do tàu đi lòng vòng làm tiêu hao thêm lượng điện năng lớn, đẩy ngân sách vận hành tăng theo cấp số nhân.
Tương tự, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, nhận định việc cước vận tải biển tăng mạnh đang đe dọa trực tiếp đến hoạt động của các nhà máy. Nhiều tuyến hàng hải thay đổi lộ trình làm lịch nhận hàng chậm thêm 14 đến 20 ngày. Rủi ro chậm thanh toán và nguy cơ bị đối tác phạt hợp đồng đang hiện hữu. Ngành dệt may có tới 70 phần trăm nguyên liệu phụ thuộc vào nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng có nguồn gốc hóa dầu, nên việc hạn chế nhập khẩu lúc này càng làm gia tăng gánh nặng sản xuất.
Ông Phan Đình Quân, Giám đốc Công ty EZShipping, cho biết sự biến động giá nhiên liệu đang tạo ra cú sốc lớn cho những người làm nghề logistics. Việc giá xăng dầu tăng hơn 55 phần trăm trong thời gian ngắn khiến các công ty giao nhận trở tay không kịp. Chi phí nhiên liệu luôn chiếm tỉ trọng cao nhất trong cơ cấu cước phí, nhưng nhiều hợp đồng dịch vụ đã chốt giá cố định từ đầu năm. Hậu quả là biên lợi nhuận bị bào mòn nhanh chóng. Ông Quân chia sẻ thêm, sự leo thang của chi phí nhập khẩu và thanh toán quốc tế đang tạo ra sức ép lớn, buộc nhiều nơi phải cắt giảm nhân sự và thu hẹp quy mô hoạt động.
Giải pháp ứng phó khi cước vận tải biển biến động mạnh
Để thích ứng với những rủi ro bất ngờ, cộng đồng kinh doanh cần vạch ra các chiến lược chuyển đổi linh hoạt.
Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai (Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS)) khuyến nghị các đơn vị nên chủ động đa dạng hóa phương thức chuyên chở. Thay vì chỉ phụ thuộc vào đường biển như truyền thống, các công ty có thể cân nhắc chuyển sang vận tải đường sắt Á Âu. Mặc dù cước phí đường sắt có phần cao hơn, phương án thay thế lại giúp đảm bảo tiến độ giao nhận, hạn chế vi phạm hợp đồng. Các nhà máy dệt may nên tăng cường sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước, ưu tiên vật liệu tái chế tự nhiên nhằm giảm sự phụ thuộc vào hàng ngoại nhập. Đối với ngành thủy sản, bà Phương từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam gợi ý các xưởng nên hướng sự chú ý về thị trường nội địa để phân tán rủi ro.
Chuyên gia từ các hiệp hội khuyên người bán nên mua thêm các gói bảo hiểm hàng hóa bao trọn rủi ro chiến tranh. Việc đổi điều kiện giao hàng từ việc giao tại cảng nhập sang giao tại cảng đi sẽ giúp giảm thiểu trách nhiệm dọc đường. Các phòng kinh doanh cần chủ động liên hệ với đối tác nước ngoài để đàm phán lại về lịch cập cảng cũng như chia sẻ gánh nặng tài chính. Sự đồng hành của các ngân hàng thông qua những gói tín dụng hỗ trợ xuất khẩu là điểm tựa quan trọng giúp dòng tiền lưu thông nhịp nhàng.
Từ những vướng mắc thực tế, các hội viên thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam kiến nghị Chính phủ sớm xem xét áp dụng các chính sách giảm thuế thu nhập, thuế giá trị gia tăng và một số khoản phí chuyên ngành. Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát các loại phụ phí phát sinh trong chuỗi hậu cần, bao gồm cước vận tải quốc tế, phụ phí rủi ro chiến tranh, phụ phí tắc nghẽn cũng như chi phí bến bãi. Các cơ quan chức năng cần thường xuyên cập nhật thông tin về diễn biến quốc tế, thông báo kịp thời cho người dân để có phương án phòng bị.
Ngành hải quan cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục, mở rộng việc áp dụng chứng từ điện tử. Quy trình nhanh gọn sẽ rút ngắn thời gian thông quan, qua đó tiết giảm ngân sách lưu kho lưu bãi giữa bối cảnh cước vận tải biển đang tạo ra vô vàn rào cản. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhà nước và khối tư nhân sẽ tạo ra bệ phóng vững chắc giúp nền kinh tế đứng vững trước sóng gió.
Tìm kiếm một đơn vị giao nhận uy tín là bước đi quyết định giúp tối ưu chi phí cung ứng. VDM Forwarder thấu hiểu những lo lắng của khách hàng khi cước vận tải biển không ngừng biến động. Chúng tôi có đội ngũ nhân sự am hiểu sâu sắc thị trường logistics, mạng lưới đối tác rộng khắp và khả năng cung cấp các giải pháp vận chuyển linh hoạt. Mọi dữ liệu về lịch trình tàu chạy, giá cước và các khoản phụ phí đều được VDM Forwarder thông tin minh bạch. Chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ chất lượng, tư vấn tận tâm và đưa ra những phương án chuyên chở tiết kiệm nhất cho từng lô hàng của bạn.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
