Bài viết dưới đây phân tích chi tiết từng phương thức vận chuyển nội địa, các yếu tố tác động đến chi phí và đưa ra góc nhìn thực tế giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án phù hợp.
Trong hoạt động logistics hiện nay, doanh nghiệp có nhiều lựa chọn về phương thức vận chuyển nội địa. Mỗi hình thức có cấu trúc chi phí và mức độ hiệu quả khác nhau, phù hợp với từng loại hàng hóa và nhu cầu vận chuyển cụ thể.
Vận chuyển container bằng đường bộ là phương thức phổ biến nhất trong logistics nội địa. Ưu điểm lớn của hình thức này là tính linh hoạt cao, dễ tiếp cận điểm lấy hàng và giao hàng trực tiếp đến kho hoặc nhà máy. Tuy nhiên, chi phí vận chuyển đường bộ thường biến động mạnh do phụ thuộc vào giá nhiên liệu, phí cầu đường và tình trạng giao thông.
Trên các tuyến dài như Bắc Nam, chi phí vận chuyển container đường bộ tính trên mỗi tấn hàng thường cao hơn so với đường biển. Ngoài ra, rủi ro chậm trễ do ùn tắc giao thông hoặc hạn chế lưu thông xe tải cũng là yếu tố doanh nghiệp cần cân nhắc.
Vận chuyển đường biển nội địa Bắc Nam đang được đánh giá là phương thức có hiệu quả chi phí tốt nhất đối với hàng hóa khối lượng lớn. So với đường bộ, chi phí vận chuyển container bằng đường biển thấp hơn đáng kể khi tính theo đơn vị tấn hoặc container.
Thực tế cho thấy, với các lô hàng container từ Hải Phòng đi TP Hồ Chí Minh hoặc ngược lại, doanh nghiệp có thể tiết kiệm từ 20 đến 40 phần trăm chi phí so với vận chuyển đường bộ. Ngoài yếu tố chi phí, vận chuyển đường biển nội địa còn có tính ổn định cao, ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết và tình trạng giao thông trên bộ.
Vận chuyển đường hàng không nội địa có lợi thế lớn về thời gian giao nhận. Tuy nhiên, chi phí của phương thức này cao nhất trong các hình thức vận chuyển nội địa. Do đó, đường hàng không chỉ phù hợp với hàng hóa giá trị cao, hàng gấp hoặc hàng có yêu cầu nghiêm ngặt về thời gian.
Trong bối cảnh so sánh hiệu quả chi phí giữa các phương thức vận chuyển nội địa, đường hàng không thường không phải lựa chọn tối ưu cho hàng container hoặc hàng số lượng lớn.
Để đánh giá đúng hiệu quả chi phí, doanh nghiệp cần hiểu rõ các yếu tố cấu thành chi phí vận chuyển nội địa.
Quãng đường càng dài thì chi phí vận chuyển càng tăng, đặc biệt đối với vận chuyển đường bộ. Trong khi đó, vận chuyển đường biển nội địa ít bị ảnh hưởng bởi chiều dài tuyến, giúp tối ưu chi phí cho các tuyến Bắc Nam dài hơn 1500 km.
Thời gian giao nhận cũng tác động đến chi phí gián tiếp như chi phí lưu kho, chi phí vốn và kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp.
Hàng hóa có khối lượng lớn, đóng container tiêu chuẩn thường phù hợp với vận chuyển đường biển nội địa. Với các lô hàng nhỏ, lẻ, vận chuyển đường bộ hoặc kết hợp nhiều phương thức sẽ linh hoạt hơn nhưng chi phí trên mỗi đơn vị hàng thường cao hơn.
Các tuyến vận chuyển đường biển nội địa hiện nay có lịch tàu cố định, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch giao hàng. Ngược lại, vận chuyển đường bộ phụ thuộc nhiều vào tình hình thực tế, làm phát sinh chi phí khi có thay đổi đột xuất.
Chi phí phát sinh như phí lưu container, phí chờ hàng, phí nhiên liệu tăng giá hay phụ phí mùa cao điểm ảnh hưởng đáng kể đến tổng chi phí logistics. Việc lựa chọn phương thức vận chuyển có ít biến động chi phí giúp doanh nghiệp kiểm soát ngân sách tốt hơn.
Để lựa chọn phương án vận chuyển nội địa phù hợp, doanh nghiệp cần đặt các phương thức vận chuyển lên cùng một mặt bằng so sánh về chi phí, phạm vi áp dụng và mức độ hiệu quả thực tế. Sự khác biệt giữa vận chuyển đường bộ, đường biển nội địa và đường hàng không thể hiện rõ nhất khi xét theo quãng đường, khối lượng hàng hóa và yêu cầu thời gian giao nhận.
Khi so sánh trực tiếp, vận chuyển container đường bộ phù hợp với quãng ngắn dưới 300 km hoặc các tuyến cần giao hàng nhanh và linh hoạt. Tuy nhiên, với quãng đường dài, đặc biệt là tuyến Bắc Nam, chi phí đường bộ tăng nhanh và khó kiểm soát do phụ thuộc vào nhiên liệu và chi phí phát sinh.
Bảng dưới đây minh họa sự khác biệt cơ bản về chi phí và hiệu quả giữa các phương thức vận chuyển nội địa:
| Phương Thức | Thời Gian Giao Nhận | Khối Lượng Tối Ưu | Yếu Tố Ảnh Hưởng Chi Phí |
| Đường Bộ | Nhanh (1-3 ngày) | Linh hoạt (từ vài kg đến hàng tấn) | Giá xăng dầu, phí cầu đường (BOT) |
| Đường Biển | Chậm (7-10 ngày) | Số lượng lớn (Container, hàng rời) | Phí bến bãi, phí nâng hạ (LoLo) |
| Hàng Không | Rất nhanh (vài giờ) | Nhỏ gọn, giá trị cao | Phụ phí nhiên liệu, phí an ninh |
Đánh Giá Hiệu Quả Chi Phí Theo Từng Loại Hàng Hóa
Xét theo loại hàng hóa, hàng tiêu dùng nhanh, hàng nặng và hàng nguyên container đạt hiệu quả chi phí tốt nhất khi vận chuyển bằng đường biển nội địa. Chi phí thấp và tính ổn định giúp doanh nghiệp kiểm soát ngân sách logistics trong dài hạn.
Ngược lại, hàng mẫu, hàng giá trị cao hoặc hàng cần giao gấp trong thời gian ngắn có thể cân nhắc vận chuyển hàng không, dù chi phí cao hơn nhưng đáp ứng được yêu cầu về tốc độ và độ an toàn.
Việc phân tích ưu và nhược điểm về chi phí của từng phương thức vận chuyển giúp doanh nghiệp nhìn rõ bản chất cấu trúc giá, thay vì chỉ so sánh mức cước bề mặt.
Vận chuyển container bằng đường bộ có ưu điểm về tính linh hoạt và giao nhận tận nơi, giúp giảm chi phí đóng gói do hàng hóa ít qua trung chuyển. Phương thức này phù hợp với các lô hàng cần giao nhanh hoặc quãng đường ngắn.
Tuy nhiên, trên các tuyến dài như Bắc Nam, chi phí nhiên liệu và phí cầu đường BOT chiếm khoảng 35 đến 40 phần trăm tổng giá cước. Thêm vào đó, tình trạng xe chạy rỗng chiều về khiến chi phí thực tế tăng cao và biến động mạnh theo thời điểm.
Vận chuyển đường biển nội địa có lợi thế rõ rệt về chi phí đối với hàng container, hàng nặng và hàng số lượng lớn. Cước tàu ổn định giúp doanh nghiệp dễ lập kế hoạch ngân sách logistics dài hạn.
Nhược điểm nằm ở thời gian vận chuyển dài hơn và các chi phí kết nối như kéo container từ kho ra cảng và ngược lại. Ngoài ra, các khoản phí cố định tại cảng không thay đổi theo số lượng hàng khiến đường biển chỉ thực sự hiệu quả khi sản lượng đủ lớn.
Vận chuyển hàng không nổi bật về tốc độ, giúp rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí lưu kho và cải thiện vòng quay vốn, đặc biệt với hàng giá trị cao hoặc hàng theo mùa vụ.
Ngược lại, chi phí vận chuyển hàng không luôn ở mức cao và biến động mạnh vào mùa cao điểm. Giới hạn về trọng lượng và kích thước cũng khiến phương thức này không phù hợp với hàng container hoặc hàng khối lượng lớn khi xét về hiệu quả chi phí.
Việc lựa chọn phương thức vận chuyển nội địa không nên dựa trên cước vận chuyển đơn lẻ mà cần xem xét bài toán tổng thể của chuỗi logistics.
Với quãng đường ngắn và trung bình, vận chuyển đường bộ vẫn là lựa chọn hợp lý nhờ tính linh hoạt và thời gian giao hàng nhanh. Ngược lại, với các tuyến dài Bắc Nam, vận chuyển đường biển nội địa giúp tối ưu chi phí rõ rệt và phù hợp cho kế hoạch vận chuyển ổn định, lâu dài.
Khi đánh giá ngân sách, doanh nghiệp cần nhìn vào tổng chi phí logistics thay vì chỉ tập trung vào cước vận chuyển. Tổng chi phí logistics bao gồm cước vận chuyển, chi phí lưu kho, chi phí bảo hiểm và cả chi phí cơ hội do giao hàng chậm.
Trong thực tế, một lô hàng đi đường biển có thể tiết kiệm vài triệu đồng tiền cước nhưng nếu làm chậm tiến độ bán hàng, gây đọng vốn lớn trong nhiều ngày thì tổng chi phí thực tế lại cao hơn phương án khác.
Đơn vị logistics uy tín không chỉ thể hiện ở giá cước mà còn ở năng lực vận hành. Những đơn vị có khả năng cung cấp giải pháp vận tải đa phương thức sẽ giúp doanh nghiệp linh hoạt chuyển đổi giữa đường bộ và đường biển khi xảy ra sự cố như bão biển hoặc ùn tắc giao thông.
Bên cạnh đó, hệ thống theo dõi hành trình hàng hóa rõ ràng giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, giảm chi phí nhân sự theo dõi và hạn chế rủi ro phát sinh ngoài dự kiến.
VDM Forwarder cung cấp giải pháp logistics tập trung vào vận chuyển container đường biển nội địa, đặc biệt trên các tuyến Bắc Nam, nhằm giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả chi phí vận chuyển. Dựa trên kinh nghiệm triển khai thực tế nhiều loại hàng container, VDM Forwarder tư vấn phương thức vận chuyển phù hợp theo quãng đường, sản lượng hàng hóa và yêu cầu thời gian giao nhận.
Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp cước vận chuyển, VDM Forwarder đồng hành cùng doanh nghiệp trong từng lô hàng cụ thể, từ lựa chọn tuyến và cảng phù hợp, booking tàu, phối hợp thủ tục đến điều phối vận chuyển nội địa hai đầu. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp kiểm soát tổng chi phí logistics, hạn chế chi phí phát sinh và duy trì tiến độ vận chuyển ổn định trong hoạt động sản xuất và phân phối.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
