Bài viết này sẽ phân tích chi tiết về thực trạng và đề xuất các phương án tối ưu logistics ngành thủy sản hiệu quả nhằm giúp các doanh nghiệp kinh doanh chủ động hơn trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động phức tạp.
Ở thời điểm hiện tại, hoạt động logistics ngành thủy sản đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế xuất khẩu của nước ta. Theo các báo cáo thống kê chính thức, mỗi năm kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng hóa chủ lực này đạt khoảng 9 đến 10 tỷ USD. Tuy nhiên, ngân sách dành riêng cho khâu vận chuyển và thuê mướn kho bãi lại chiếm một tỷ trọng rất lớn, dao động từ 12 đến 20% trong tổng giá thành của một đơn vị sản phẩm bán ra thị trường.
Mức chi tiêu khổng lồ trên cao hơn hẳn so với mức trung bình của ngành hàng vận tải toàn cầu là khoảng 10 đến 12%. Thậm chí, đối với các mặt hàng đông lạnh cần bảo quản khắt khe về mặt nhiệt độ, con số chi phí có thể lên tới 25%. Sự chênh lệch lớn về ngân sách vận hành khiến rất nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trong nước gặp rào cản lớn khi phải cạnh tranh giá bán trực tiếp với các nhà cung cấp đến từ quốc gia khác.
Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị toàn cầu đang có nhiều biến động phức tạp kéo dài từ năm ngoái đến nay. Các tuyến đường hàng hải trọng yếu đi qua những khu vực có xung đột buộc phải thay đổi lộ trình nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối. Theo đánh giá từ ông Nguyễn Hoài Nam, đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, việc tổ chức phương án vận chuyển đang là rào cản lớn nhất chứ không phải là vấn đề thiếu hụt nguồn cung hay đơn đặt hàng.
Chuỗi cung ứng hàng hóa trong nước đang đối diện với nhiều rào cản đan xen nhau. Những điểm nghẽn về logistics ngành thủy sản xuất phát từ cả yếu tố khách quan trên toàn cầu lẫn hạ tầng nội tại của đất nước.
Giá cước vận tải biển trên các tuyến đường quốc tế đang tăng nhanh chóng mỗi ngày. Các doanh nghiệp hiện nay phải trả thêm nhiều khoản phụ phí phát sinh dao động từ 1.500 đến 4.000 USD cho mỗi một container lạnh tùy vào quãng đường di chuyển. Việc gia tăng đột biến của cước phí gây áp lực nặng nề lên biên lợi nhuận của nhà sản xuất, buộc họ phải gồng mình chịu lỗ để giữ vững các mối quan hệ với đối tác nước ngoài lâu năm. Các khoản phí như bảo hiểm chiến tranh hay phí rủi ro nhiên liệu liên tục được cập nhật khiến cho bài toán kinh phí của doanh nghiệp trở nên bất ổn hơn bao giờ hết.
Tình trạng thiếu hụt container lạnh cũng bắt đầu xuất hiện thường xuyên do hàng hóa bị kẹt tại các khu vực đang có tranh chấp vũ trang. Ông Nguyễn Văn Đạo từ đơn vị Godaco Seafood chia sẻ rằng giá xăng dầu tăng cao đã kéo theo hàng loạt chi phí vận hành khác đi lên. Khi thời gian vận chuyển bị kéo dài thêm từ 7 đến 20 ngày, chất lượng thủy sản đông lạnh có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều đó dẫn đến việc các đơn vị phải chấp nhận giảm giá bán hoặc chịu phạt vi phạm hợp đồng để duy trì hoạt động kinh doanh trong bối cảnh khó khăn chồng chất.
Ở phạm vi nội địa, hệ thống vận tải của nước ta vẫn tồn tại nhiều điểm yếu kém cần được khắc phục sớm. Theo số liệu thực tế, có khoảng 70 đến 80% sản lượng tôm cá xuất khẩu tập trung tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Dù đây là vùng nguyên liệu lớn nhất cả nước, hệ thống kho lạnh quy mô lớn tại đây lại vô cùng thiếu thốn và chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Việc thiếu hụt các trung tâm logistics tại chỗ khiến cho quá trình thu mua và bảo quản ban đầu gặp rất nhiều trở ngại về mặt thời gian cũng như chất lượng hàng hóa.
Doanh nghiệp bắt buộc phải luân chuyển hàng hóa lên khu vực Thành phố Hồ Chí Minh để làm các thủ tục hải quan xuất khẩu. Quá trình vận tải nội địa bằng đường bộ tiêu tốn rất nhiều thời gian cũng như tiền bạc, làm cho chi phí vận hành phát sinh thêm từ 10 đến 15% so với dự tính ban đầu. Sự thiếu hụt các cảng biển có khả năng đón tàu container trọng tải lớn tại khu vực phía Nam khiến cho quy trình xuất khẩu bị kéo dài qua nhiều công đoạn trung gian. Điều này vô hình trung làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam so với các quốc gia lân cận có hạ tầng tốt hơn.
Để có thể giảm tải áp lực cho toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu, việc đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp là một hành động cực kỳ cấp thiết lúc này. Các cơ quan quản lý cần sớm đưa ra nhiều chính sách thiết thực nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống kho lạnh quy mô lớn đạt chuẩn quốc tế. Cùng với đó là việc nhanh chóng thành lập các trung tâm tập kết hàng hóa ngay tại những vùng nuôi trồng trọng điểm ở khu vực phía Nam nhằm rút ngắn quãng đường vận chuyển nguyên liệu đầu vào.
Một khi hệ thống bảo quản được đồng bộ hóa từ khâu thu hoạch đến khi xuất xưởng lên tàu, chất lượng hàng hóa sẽ luôn được đảm bảo ở trạng thái tốt nhất. Việc bảo quản chuyên nghiệp giúp doanh nghiệp tự tin đáp ứng đúng mọi tiêu chuẩn kiểm định khắt khe từ các thị trường lớn như Mỹ hay Châu Âu. Sự đầu tư hạ tầng bài bản cũng hạn chế tối đa tình trạng thực phẩm bị suy giảm chất lượng do chờ đợi quá trình làm thủ tục hải quan kéo dài tại các cảng trung chuyển. Khi hàng hóa luôn tươi mới, giá trị xuất khẩu của toàn ngành sẽ được nâng cao rõ rệt trên thị trường.
Hơn nữa, các cơ quan ban ngành có thể xem xét phương án giảm phí sử dụng hạ tầng bến cảng cho các đơn vị kinh doanh vận tải. Các gói hỗ trợ tín dụng ưu đãi từ phía ngân hàng sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn nâng cấp quy mô xe vận chuyển và kho bãi hiện đại. Sự đồng hành mật thiết từ phía nhà nước góp phần từng bước hoàn thiện chuỗi logistics ngành thủy sản hiệu quả và mang tính bền vững lâu dài. Đây chính là tiền đề quan trọng giúp ngành thủy sản giữ vững vai trò là trụ đỡ vững chắc cho nền kinh tế quốc gia trong tương lai.
Đứng trước muôn vàn thử thách từ thị trường toàn cầu, các nhà xuất khẩu cần nhanh chóng tái cấu trúc lại hệ thống vận hành nội bộ. Những chiến lược tối ưu logistics ngành thủy sản hiệu quả dưới đây sẽ là công cụ quan trọng để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn sóng gió này.
Việc ưu tiên xây dựng các trung tâm kho bãi tích hợp công nghệ quản lý hiện đại tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long mang lại hiệu quả thực tế rất cao. Khi có sẵn hệ thống lưu trữ đạt chuẩn ngay tại nguồn cung, doanh nghiệp có thể cắt giảm được từ 10 đến 20% ngân sách vận chuyển nội địa hằng năm. Việc giảm bớt các khâu trung gian giúp hàng hóa được bảo quản liên tục trong môi trường lạnh, từ đó nâng cao uy tín của thương hiệu Việt Nam đối với các nhà nhập khẩu quốc tế khó tính nhất.
Bên cạnh đó, sự liên kết chặt chẽ giữa các thành viên trong các hiệp hội ngành nghề sẽ tạo ra sức mạnh đàm phán tập thể vô cùng lớn đối với các đối tác nước ngoài. Doanh nghiệp dễ dàng thỏa thuận với các chủ hãng tàu quốc tế để có được mức giá cước vận chuyển ưu đãi nhất cho các đơn hàng số lượng lớn. Việc chia sẻ thông tin về lịch trình tàu chạy và tình trạng container cũng giúp các đơn vị chủ động hơn trong việc sắp xếp kế hoạch sản xuất. Sự đoàn kết này giúp ngành thủy sản tránh được tình trạng bị ép giá cước trong những mùa cao điểm xuất khẩu.
Bà Lê Hằng, đại diện truyền thông của VASEP đánh giá rằng sự linh hoạt chuyển đổi mô hình kinh doanh sẽ quyết định năng lực tồn tại của doanh nghiệp. Các đơn vị xuất khẩu cần chủ động lập kế hoạch khai thác thêm nhiều tuyến đường hàng hải mới và hợp tác với nhiều hãng tàu khác nhau thay vì phụ thuộc vào một vài đơn vị quen thuộc. Việc đa dạng hóa đối tác vận chuyển giúp giảm thiểu rủi ro khi một tuyến đường bị tắc nghẽn hoặc có sự cố đột xuất xảy ra tại các vùng biển có nguy cơ cao về mặt an ninh.
Cuối cùng, việc tích cực mở rộng mạng lưới xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng như Nam Á hay châu Phi cũng giúp san sẻ rủi ro kinh doanh hiệu quả. Khi không quá phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, doanh nghiệp sẽ có tâm thế chủ động hơn trước các biến động của nền kinh tế thế giới. Kết hợp với việc khai thác tối đa lợi ích từ các hiệp định thương mại tự do hiện có, doanh nghiệp sẽ xây dựng được một hệ thống logistics ngành thủy sản hiệu quả và vững chắc. Đây là chìa khóa vàng để con tôm, con cá Việt Nam vươn xa hơn nữa trên bản đồ thực phẩm toàn cầu.
Khi quyết định đồng hành cùng VDM Forwarder, các công ty sẽ trút bỏ được gánh nặng trong khâu lưu thông sản phẩm. Chúng tôi có sẵn mạng lưới kết nối tại nhiều quốc gia, giúp vạch ra những tuyến đường đi an toàn và có mức cước phí tốt nhất cho từng chuyến hàng. Mọi thủ tục giấy tờ thông quan phức tạp sẽ do đội ngũ chuyên viên am hiểu luật pháp giải quyết gọn gàng. Kèm theo đó, khâu lưu kho cũng được giám sát kỹ lưỡng để duy trì chất lượng kiện hàng y như ban đầu. Đội ngũ vận hành luôn có sẵn các phương án xử lý rủi ro để dòng chảy hàng hóa không bao giờ bị đứt gãy.
Trải nghiệm trọn vẹn của đối tác chính là đích đến trong mọi dự án mà VDM Forwarder tiếp nhận. Tập thể nhân sự của chúng tôi luôn chủ động cải thiện kỹ năng làm việc mỗi ngày để giao hàng đến đích chuẩn xác theo đúng lịch trình đã thỏa thuận. Kết nối ngay với chúng tôi để nhận thông tin hỗ trợ và cùng chúng tôi xây dựng một lộ trình vận tải phù hợp nhất với tình hình kinh doanh của mình.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
