Đồng Nai hiện là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước với hàng chục khu công nghiệp quy mô lớn đang hoạt động. Mật độ hàng hóa xuất nhập khẩu phát sinh từ các khu vực như Nhơn Trạch, Long Thành, Trảng Bom, Biên Hòa luôn duy trì ở mức rất cao. Tuy nhiên, phương thức vận chuyển chính hiện nay vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống đường bộ.
Để giải quyết bài toán nút thắt hạ tầng, chính quyền tỉnh đang lấy ý kiến đóng góp nhằm xây dựng chính sách hỗ trợ chuyên biệt cho ngành logistics. Kế hoạch này tập trung vào việc khơi thông luồng tuyến đường thủy, đầu tư cảng biển và xây dựng các khu trung chuyển hàng hóa hiện đại nhằm thay đổi cấu trúc vận tải của toàn vùng.
Hệ thống sông ngòi tại Đồng Nai sở hữu lợi thế tự nhiên thuận lợi để phát triển giao thông thủy. Mạng lưới sông Đồng Nai, sông Lòng Tàu, sông Thị Vải kết nối trực tiếp với các cụm cảng nước sâu lớn nhất miền Nam.
Hàng ngày, hàng ngàn lượt xe container di chuyển qua lại trên các tuyến Quốc lộ 51, Quốc lộ 1A để đưa hàng từ nhà máy xuống cảng Cát Lái hoặc cụm cảng Cái Mép. Mật độ phương tiện dày đặc gây ra tình trạng kẹt xe thường xuyên, kéo dài thời gian di chuyển và làm tăng rủi ro trễ chuyến tàu mẹ (rớt tàu/rollover).
Việc chuyển dịch một phần sản lượng hàng hóa sang phương thức vận tải đường thủy nội địa bằng sà lan sẽ cắt giảm đáng kể lượng xe tải nặng lưu thông trên mặt đường. Điều này giúp các tuyến quốc lộ thông thoáng hơn, giảm thiểu tai nạn giao thông và giảm chi phí bảo trì hạ tầng đường bộ hàng năm.
Theo tính toán thực tế của các đơn vị forwarder, chi phí kéo một container bằng sà lan từ các cảng thủy nội địa ở Đồng Nai xuống cụm cảng nước sâu thường thấp hơn so với việc thuê xe đầu kéo chạy đường bộ. Một sà lan có thể chở cùng lúc hàng chục đến hàng trăm TEU, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí nhiên liệu tính trên mỗi đơn vị hàng hóa.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, thức ăn chăn nuôi, nông sản, hoặc nguyên liệu thô có khối lượng lớn, giao thông thủy là phương án tiết kiệm nhất. Các chủ hàng có thể quản lý chi phí logistics đầu vào hiệu quả hơn, từ đó tăng biên độ lợi nhuận và sức cạnh tranh cho sản phẩm đầu ra trên thị trường quốc tế.
Dự thảo nghị quyết của tỉnh Đồng Nai đang hướng tới việc tạo ra các đòn bẩy tài chính và hạ tầng rõ ràng để khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân vào lĩnh vực logistics.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt cho các doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải hàng hóa bằng đường thủy. Mức hỗ trợ dự kiến được tính toán dựa trên số lượng TEU (đối với hàng container) hoặc theo tấn (đối với hàng rời) thông qua các cảng bến trên địa bàn tỉnh.
Sự hỗ trợ này ở giai đoạn đầu sẽ giúp các đơn vị vận tải giảm bớt áp lực tài chính khi mạnh dạn chuyển đổi mô hình hoạt động. Khi chi phí vận hành sà lan được trợ giá một phần, các hãng vận tải có thể đưa ra mức cước hấp dẫn hơn để thuyết phục chủ hàng từ bỏ thói quen dùng xe tải.
Đồng Nai đang đẩy nhanh quy hoạch các trung tâm logistics quy mô lớn, tiêu biểu là trung tâm logistics tại Trảng Bom và khu vực xung quanh cảng Phước An.
Cảng cạn (ICD) Trảng Bom được định hướng trở thành điểm tập kết hàng hóa, làm thủ tục hải quan và chuyển tiếp container cho toàn bộ khu vực phía Bắc của tỉnh. Trong khi đó, dự án Cảng Phước An (Nhơn Trạch) nằm trên sông Thị Vải có khả năng tiếp nhận tàu biển trọng tải lớn. Việc đưa các cảng này vào vận hành sẽ tạo ra các hub trung chuyển tại chỗ, cho phép doanh nghiệp giao nhận container ngay tại địa phương thay vì phải đưa xe xuống tận TP.HCM.
Logistics không thể phát triển độc lập mà cần sự liên kết vùng. Vị trí địa lý của Đồng Nai biến địa phương này thành trạm trung chuyển tự nhiên kết nối toàn bộ khu vực Đông Nam Bộ.
Cụm cảng Cái Mép (Bà Rịa - Vũng Tàu) là cảng nước sâu đảm nhận hàng xuất khẩu đi Mỹ và châu Âu, trong khi cảng Cát Lái (TP.HCM) là cửa ngõ chính của các tuyến vận tải nội Á.
Hệ thống bến thủy nội địa tại Đồng Nai đóng vai trò là chân rết thu gom hàng hóa cho hai siêu cảng này. Container rỗng từ cảng chính sẽ được đưa lên sà lan chở về Đồng Nai. Sau khi đóng hàng tại nhà máy, sà lan tiếp tục luân chuyển container hạ bãi chờ xuất tàu. Luồng vận hành khép kín này giúp hệ thống vận tải đường biển khu vực phía Nam hoạt động nhịp nhàng, giảm thiểu tình trạng chạy xe không tải gây lãng phí.
Bên cạnh cảng biển, sự xuất hiện của Sân bay quốc tế Long Thành (dự kiến khai thác năm 2026) sẽ thay đổi hoàn toàn cấu trúc logistics của Đồng Nai. Hàng hóa giá trị cao, linh kiện điện tử, hàng đông lạnh cần vận chuyển nhanh sẽ tập trung về khu vực Long Thành.
Sự kết hợp giữa đường hàng không, đường bộ cao tốc, cảng biển nước sâu và bến thủy nội địa sẽ hình thành một hệ sinh thái logistics đa phương thức hoàn chỉnh. Đồng Nai đủ năng lực cung cấp mọi giải pháp vận chuyển cho các tập đoàn đa quốc gia muốn đặt cứ điểm sản xuất tại Việt Nam.
Khi các chính sách hỗ trợ hạ tầng đi vào thực tế, các doanh nghiệp có nhà máy đóng tại Đồng Nai và các tỉnh lân cận như Bình Dương, Lâm Đồng, Bình Thuận sẽ hưởng lợi trực tiếp.
Hiện tại, nhiều doanh nghiệp chỉ có duy nhất lựa chọn thuê xe tải để giao hàng đến cảng. Khi mạng lưới ICD và bến thủy nội địa hoàn thiện, chủ hàng sẽ có thêm phương án linh hoạt. Nếu đơn hàng cần gấp, họ dùng đường bộ. Nếu đơn hàng có thời gian linh động và số lượng lớn, họ chuyển sang gom hàng tại ICD và đi sà lan.
Sự đa dạng phương thức vận tải giúp doanh nghiệp phân tán rủi ro. Các sự cố như tắc đường cục bộ, cấm giờ xe tải hay khan hiếm vỏ container tại một cảng nhất định sẽ dễ dàng được xử lý bằng các phương án vận chuyển thay thế.
Nhiều đối tác mua hàng lớn tại châu Âu và Bắc Mỹ hiện đang đưa ra các yêu cầu khắt khe về phát triển bền vững và giảm lượng phát thải carbon (ESG) trong chuỗi cung ứng. Vận tải đường thủy tiêu thụ ít nhiên liệu và phát thải khí nhà kính thấp hơn đáng kể so với vận tải đường bộ tính trên cùng một khối lượng hàng hóa.
Bằng cách ưu tiên sử dụng sà lan và tàu thủy nội địa, các nhà sản xuất và công ty xuất khẩu tại Đồng Nai có thể đưa tiêu chí giảm phát thải vào hồ sơ năng lực của mình. Yếu tố này giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng được các tiêu chuẩn xanh, tăng khả năng cạnh tranh khi đàm phán với các nhà nhập khẩu quốc tế.
Mặc dù định hướng phát triển rõ ràng, việc chuyển đổi và thu hút doanh nghiệp sử dụng vận tải thủy vẫn đòi hỏi giải quyết một số rào cản kỹ thuật thực tế.
Đặc thù của sông ngòi là tình trạng bồi lắng diễn ra liên tục. Để sà lan trọng tải lớn có thể ra vào các bến thủy nội địa an toàn, công tác nạo vét luồng lạch phải được thực hiện thường xuyên. Nếu độ sâu mớn nước không đảm bảo, các sà lan sẽ phải chờ thủy triều lên mới có thể di chuyển, làm tăng thời gian lưu thông và ảnh hưởng đến lịch trình xuất khẩu.
Bên cạnh đó, độ tĩnh không của một số cây cầu cũ bắc qua sông Đồng Nai và các nhánh sông phụ cũng là điểm nghẽn. Tĩnh không cầu thấp khiến các sà lan chở container xếp chồng 3-4 lớp không thể chui lọt, giới hạn trực tiếp công suất vận tải trên mỗi chuyến đi.
Vận tải thủy nội địa cần sự kết hợp của xe tải nhỏ hoặc xe đầu kéo chạy cự ly ngắn để mang hàng từ kho bám ra mép sông. Hiện nay, hệ thống đường giao thông kết nối từ các khu công nghiệp đến các bến thủy nội địa tại Đồng Nai chưa hoàn thiện, đường chật hẹp và hạ tầng kho bãi tại bến chưa đủ lớn.
Chính sách hỗ trợ của tỉnh cần tập trung giải ngân vào việc mở rộng các tuyến đường vành đai ven sông, trang bị hệ thống cẩu bờ (shore crane) hiện đại nhằm tăng tốc độ xếp dỡ container từ sà lan lên bờ và ngược lại. Có như vậy, tổng thời gian lưu thông hàng hóa mới đủ sức cạnh tranh với xe tải chạy thẳng tuyến.
Việc hợp tác cùng VDM Forwarder giúp các doanh nghiệp gỡ bỏ gánh nặng trong khâu logistics. Bằng mạng lưới kết nối rộng khắp, lộ trình luân chuyển hàng hóa được thiết kế nhằm đảm bảo an toàn và tối ưu ngân sách. Các bước khai báo hải quan phức tạp sẽ do bộ phận nghiệp vụ trực tiếp xử lý, đáp ứng đúng quy định pháp luật và giảm thiểu thời gian chờ đợi. Tại khu vực lưu bãi, hàng hóa được kiểm soát chặt chẽ để phòng tránh rủi ro va đập hay hư hại. Nếu có sự cố phát sinh, các phương án dự phòng luôn sẵn sàng kích hoạt để duy trì tiến độ giao thương.
Đích đến của mỗi chuyến hàng là sự an tâm từ phía đối tác. Đội ngũ VDM luôn bám sát lịch trình để kiện hàng cập bến đúng thời gian cam kết. Nếu doanh nghiệp cần lên kế hoạch gửi hàng chi tiết, hãy liên hệ trực tiếp với bộ phận tư vấn. VDM sẽ dựa trên đặc thù lô hàng và điều kiện bến bãi thực tế để xây dựng phương án vận tải sát với nhu cầu nhất.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
