Doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh rủi ro khi thông quan và tối ưu hoạt động xuất nhập khẩu. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và có hướng triển khai phù hợp.
Trong bối cảnh Trung Quốc siết chặt quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu, Lệnh 280 do Tổng cục Hải quan Trung Quốc ban hành đã tạo ra nhiều thay đổi quan trọng đối với hoạt động vận chuyển container xuất nhập khẩu thực phẩm của Việt Nam.
Lệnh 280 là quy định về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài, được ban hành ngày 14 tháng 10 năm 2025 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 01 tháng 6 năm 2026, thay thế cho Lệnh 248 trước đó. Theo quy định mới, GACC (General Administration of Customs of China - Tổng cục Hải quan Trung Quốc) phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro.
Nhóm rủi ro cao như thịt, thủy sản, sản phẩm sữa sẽ cần cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam giới thiệu đăng ký, trong khi nhóm rủi ro thấp có thể tự đăng ký. Mã số đăng ký thường có hiệu lực trong 5 năm và doanh nghiệp cần thực hiện gia hạn trước khoảng 6 tháng để đảm bảo không bị gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu.
Việc áp dụng Lệnh 280 khiến toàn bộ chuỗi logistics liên quan đến xuất nhập khẩu thực phẩm phải điều chỉnh, đặc biệt là ở khâu chứng từ, nhãn mác và vận chuyển container. Nếu thông tin trên bao bì không khớp với dữ liệu đã đăng ký trên hệ thống, hàng hóa có thể bị giữ lại ngay tại cảng hoặc cửa khẩu để kiểm tra bổ sung.
Ngoài ra, với các mặt hàng yêu cầu bảo quản lạnh như thủy sản, trái cây tươi, việc kiểm soát chuỗi lạnh trở nên quan trọng hơn. Các yêu cầu về khử trùng container, truy xuất nguồn gốc phương tiện vận chuyển và điều kiện bảo quản đều có thể bị kiểm tra. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp hàng bị chậm thông quan do sai mã đăng ký hoặc không đáp ứng yêu cầu vận chuyển, dẫn đến tăng chi phí lưu kho và ảnh hưởng tiến độ giao hàng.
Để thích ứng với quy định mới, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hồ sơ pháp lý, mã số đăng ký và quy trình xuất khẩu. Việc sử dụng thành thạo hệ thống đăng ký trực tuyến CIFER là yêu cầu bắt buộc, giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ hồ sơ, cập nhật thông tin và xử lý các yêu cầu từ phía Hải quan Trung Quốc.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần duy trì đầy đủ hồ sơ sản xuất tại nhà máy, bao gồm quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Các hồ sơ này có thể được yêu cầu kiểm tra trực tuyến bất cứ lúc nào. Việc phối hợp với đơn vị logistics có kinh nghiệm cũng giúp đảm bảo quy trình vận chuyển container và khai báo hải quan được thực hiện chính xác, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu thực phẩm.
Một trong những điểm quan trọng của Lệnh 280 là quy định rõ danh mục sản phẩm và phạm vi kiểm soát. Doanh nghiệp cần nắm rõ để xác định đúng hình thức đăng ký.
Theo quy định, các nhóm thực phẩm có rủi ro cao bắt buộc phải đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền, bao gồm thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến, sản phẩm từ ong, trứng, dầu ăn, ngũ cốc, thực phẩm chế biến từ bột mì, rau củ sấy, gia vị, hạt, trái cây sấy, thực phẩm chức năng, sản phẩm sữa và thủy sản. Điểm chung của các nhóm này là có nguồn gốc động thực vật hoặc chưa qua chế biến sâu, nên yêu cầu kiểm soát chặt về an toàn thực phẩm.
Đối với các mặt hàng như sữa và thủy sản, ngoài việc đăng ký mã số GACC, doanh nghiệp còn phải nằm trong danh sách cơ sở được phía Việt Nam phê duyệt và gửi sang Trung Quốc. Đây là yêu cầu mang tính đặc thù, nếu không đáp ứng, dù có mã đăng ký hợp lệ thì hàng hóa vẫn không được phép nhập khẩu.
Một số nhóm sản phẩm như thịt và tổ yến không được áp dụng cơ chế tự động gia hạn, mà phải thực hiện đánh giá lại định kỳ về điều kiện vệ sinh thú y và an toàn dịch bệnh. Doanh nghiệp cần chủ động thực hiện gia hạn trên hệ thống CIFER trước từ 6 đến 12 tháng, tùy theo từng nhóm hàng, thay vì chờ đến sát thời điểm hết hạn.
Trong thực tế vận hành logistics, việc chậm gia hạn là nguyên nhân phổ biến khiến lô hàng bị đình trệ tại cảng. Khi mã số đăng ký hết hiệu lực, hệ thống hải quan Trung Quốc sẽ từ chối tờ khai, kéo theo chi phí lưu container, lưu bãi tăng cao và ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch giao hàng.
Để hoạt động xuất nhập khẩu thực phẩm sang Trung Quốc diễn ra thuận lợi theo Lệnh 280, doanh nghiệp cần nắm rõ quy trình đăng ký và thực hiện đúng ngay từ đầu. Việc chuẩn bị đầy đủ sẽ giúp hạn chế rủi ro khi thông quan và vận chuyển container.
Các bước cơ bản gồm:
Thực hiện đúng các bước trên sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót và đảm bảo quá trình xuất nhập khẩu ổn định.
Sau khi hoàn tất đăng ký, khâu khai báo hải quan là bước quyết định đến việc lô hàng có được thông quan hay không. Trong thực tế xuất nhập khẩu thực phẩm, nhiều doanh nghiệp gặp tình trạng nghẽn luồng thông quan chỉ vì sai lệch nhỏ trong dữ liệu khai báo. Vì vậy, việc khớp nối dữ liệu hệ thống giữa hồ sơ đăng ký và chứng từ vận chuyển cần được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu.
Khi khai báo trên tờ khai hải quan, doanh nghiệp phải đảm bảo mã số đăng ký tại Trung Quốc được khớp nối chính xác với dữ liệu hệ thống, thường được thể hiện dưới dạng mã giấy phép loại hình 519. Đây là trường dữ liệu quan trọng, nếu sai lệch dù chỉ một ký tự, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối tờ khai.
Bên cạnh khai báo, mã số đăng ký này còn phải được in hoặc dán trực tiếp trên bao bì sản phẩm, bao gồm cả bao bì trong và thùng carton bên ngoài. Nếu thiếu thông tin này, hàng hóa vẫn có nguy cơ bị từ chối nhập khẩu hoặc yêu cầu xử lý bổ sung tại cửa khẩu.
Doanh nghiệp cần khai báo đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan, đặc biệt là mục đích sử dụng hàng hóa. Với thực phẩm, cần ghi rõ là tiêu dùng nội địa và phân biệt cụ thể giữa mục đích thương mại hay phi thương mại để tránh sai lệch quy trình kiểm tra.
Một điểm quan trọng trong khai báo hải quan là đảm bảo tính đồng nhất dữ liệu giữa tất cả chứng từ như hợp đồng, vận đơn và hồ sơ đăng ký trên hệ thống CIFER. Trong thực tế, chỉ một lỗi nhỏ như thiếu ký tự trong mã số hoặc sai địa chỉ doanh nghiệp cũng có thể khiến lô hàng bị treo trên hệ thống và không thể tiếp tục thông quan.
Vận chuyển container, đặc biệt là container lạnh, cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng hàng hóa. Với các mặt hàng như thủy sản hoặc thực phẩm đông lạnh, việc duy trì nhiệt độ ổn định và thực hiện đúng quy trình khử trùng là yêu cầu bắt buộc.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu ý đến chi phí phát sinh tại bãi như lưu container và điện lạnh. Nếu hồ sơ gặp vấn đề dẫn đến kiểm tra kéo dài tại các cảng lớn như Thượng Hải hoặc Thâm Quyến, chi phí này có thể tăng rất nhanh. Việc lưu trữ thông tin số container và số seal cũng cần được thực hiện đầy đủ để phục vụ truy xuất khi cơ quan hải quan yêu cầu.
Trước các yêu cầu ngày càng chặt chẽ, doanh nghiệp cần xây dựng giải pháp tổng thể từ khâu hồ sơ đến vận hành logistics. Việc chuẩn bị tốt ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro và duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định.
Doanh nghiệp nên chủ động lập kế hoạch xuất khẩu, kiểm tra kỹ mã số đăng ký và đảm bảo toàn bộ chứng từ được chuẩn hóa trước khi vận chuyển. Việc số hóa hồ sơ cũng là một giải pháp hiệu quả, giúp lưu trữ và đối chiếu nhanh khi cần giải trình với phía Trung Quốc.
Trong trường hợp một lô hàng gặp lỗi, các lô tiếp theo có thể bị đưa vào diện kiểm tra 100 phần trăm. Vì vậy, việc kiểm soát chất lượng ngay từ lô hàng đầu tiên là yếu tố quan trọng để tránh rủi ro dây chuyền.
Trong bối cảnh quy định ngày càng phức tạp, doanh nghiệp nên hợp tác với các đối tác có kinh nghiệm trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Những đơn vị này có thể hỗ trợ từ khâu kiểm tra chứng từ, tư vấn quy định đến vận hành vận chuyển container và xử lý tình huống phát sinh.
Việc lựa chọn đúng đối tác logistics không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn đảm bảo tiến độ giao hàng, từ đó duy trì hoạt động xuất nhập khẩu thực phẩm một cách ổn định và hiệu quả.
VDM Forwarder là đơn vị cung cấp giải pháp logistics hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu thực phẩm, đặc biệt khi các quy định như Lệnh 280 ngày càng siết chặt. Với kinh nghiệm xử lý vận chuyển container và am hiểu thủ tục hải quan, VDM Forwarder giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt quy trình, hạn chế sai sót trong khai báo và đảm bảo tuân thủ đúng quy định khi xuất khẩu sang Trung Quốc.
Đội ngũ chuyên viên của VDM Forwarder hỗ trợ từ tư vấn hồ sơ đăng ký, kiểm tra tính đồng nhất chứng từ đến tổ chức vận chuyển và theo dõi lô hàng. Giải pháp được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận chuyển container, giảm rủi ro nghẽn luồng thông quan và duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
