Hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi có phát sinh trong quá trình vận chuyển container.
Hàng vận chuyển container bị delay là tình trạng container không di chuyển hoặc không đến đúng thời gian dự kiến trong kế hoạch ban đầu.
Trong vận chuyển container, delay thường được hiểu là lịch trình thực tế bị chậm so với thời gian dự kiến, khiến ETD hoặc ETA thay đổi. Chẳng hạn, một chuyến tàu dự kiến rời cảng vào ngày đã booking nhưng phải lùi lịch do chờ cầu bến hoặc thay đổi khai thác.
Doanh nghiệp cần phân biệt delay của tàu với việc hàng bị giữ tại cảng hoặc chậm ở khâu giao nhận. Mỗi trường hợp có nguyên nhân và cách xử lý khác nhau, vì vậy cần xác định đúng vị trí phát sinh chậm trễ trước khi đưa ra phương án.
Delay có thể xuất hiện ngay trước khi container được xếp lên tàu, trong quá trình tàu chạy hoặc tại cảng trung chuyển và cảng đích. Những điểm thường cần theo dõi gồm thời gian lấy container rỗng, đóng hàng, hạ container, cut off, lịch tàu, trung chuyển và thời gian giao hàng cuối cùng.
Thực tế, một thay đổi tại cảng hoặc trên tuyến có thể tạo ảnh hưởng dây chuyền đến các chặng sau. UNCTAD ghi nhận việc thay đổi tuyến hàng hải và tình trạng cảng chịu áp lực có thể làm tăng thời gian hành trình và ảnh hưởng đến độ ổn định của chuỗi cung ứng.
Không phải mọi thay đổi ETA trong thời gian ngắn đều đồng nghĩa với một sự cố nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi container liên tục thay đổi lịch, đứng lâu tại một điểm hoặc không có cập nhật rõ ràng, doanh nghiệp nên liên hệ ngay với hãng tàu hoặc đơn vị logistics để xác định nguyên nhân.
Việc chờ đến sát thời gian giao hàng mới xử lý có thể làm giảm lựa chọn về chuyến tàu, phương tiện vận chuyển và lịch nhận hàng. Với những lô hàng có thời hạn giao nhận chặt chẽ, doanh nghiệp nên đánh giá rủi ro ngay khi nhận được thông báo thay đổi lịch.
Có nhiều nguyên nhân khiến lịch vận chuyển container thay đổi và không phải nguyên nhân nào cũng nằm trong khả năng kiểm soát của doanh nghiệp. Một số nguyên nhân phổ biến có mức độ ảnh hưởng như sau:
Như vậy, delay có thể xuất phát từ cả yếu tố khai thác và yếu tố bên ngoài. Doanh nghiệp càng xác định sớm nguyên nhân thì càng có nhiều cơ hội điều chỉnh lịch nhận hàng và giảm tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu.
Khi hàng bị delay, ưu tiên đầu tiên là xác định container đang ở đâu và nguyên nhân khiến lịch trình thay đổi.
Doanh nghiệp nên kiểm tra số container, tình trạng vận chuyển, vị trí hiện tại và ETA mới thông qua hệ thống tracking của hãng tàu hoặc thông tin do đơn vị logistics cung cấp. Nếu container đang ở cảng trung chuyển, cần xác nhận thêm kế hoạch chuyển sang chuyến tiếp theo.
Ví dụ, khi một cảng phải đóng cửa do thời tiết, hãng tàu có thể thay đổi cảng ghé hoặc bố trí phương án trung chuyển khác. Vì vậy, việc biết chính xác container đang ở đâu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động sắp xếp các bước tiếp theo.
Doanh nghiệp nên yêu cầu thông tin cụ thể về nguyên nhân delay, ETA mới, chuyến tàu thay thế và khả năng phát sinh thêm chi phí. Với lô hàng đang cần gấp, cần trao đổi sớm về phương án rebooking hoặc điều chỉnh tuyến nếu hãng tàu có lựa chọn phù hợp.
Một đơn vị forwarder có kinh nghiệm có thể hỗ trợ theo dõi lịch tàu, cập nhật thay đổi và phối hợp với các bên liên quan.
Delay không phải lúc nào cũng có thể loại bỏ hoàn toàn vì vận tải biển phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên ngoài. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể giảm rủi ro bằng cách chuẩn bị sớm, theo dõi lịch trình liên tục và lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp với yêu cầu giao hàng.
Doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra lịch tàu tại thời điểm booking mà cần tiếp tục theo dõi sau khi container được xác nhận. Việc cập nhật ETD, ETA và tình trạng tàu giúp phát hiện sớm những thay đổi có thể ảnh hưởng đến kế hoạch giao nhận.
Đặc biệt với các tuyến có trung chuyển hoặc đang chịu tác động bởi bất ổn hàng hải, việc theo dõi thường xuyên càng quan trọng. UNCTAD cũng nhấn mạnh nhu cầu tăng khả năng dự báo và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trước những gián đoạn ngày càng khó đoán.
Các thông tin và chứng từ phục vụ xuất nhập khẩu nên được kiểm tra trước thời hạn cần thiết để hạn chế việc hàng bị chậm do nguyên nhân có thể kiểm soát. Doanh nghiệp cũng cần lưu ý các mốc cut off của hãng tàu và cảng để tránh lỡ chuyến đã đặt.
Ví dụ, hãng tàu công bố riêng thời hạn cut off cho container tại terminal và các điểm ICD đối với từng tuyến. Vì vậy, việc nắm đúng thời hạn áp dụng cho từng booking giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ container không kịp chuyến.
Khi hàng vận chuyển container phát sinh delay, việc cập nhật nhanh tình trạng container và tìm phương án xử lý phù hợp có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ giao nhận. VDM Forwarder hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi lịch trình, cập nhật tình trạng lô hàng và phối hợp với các bên liên quan khi có thay đổi về lịch tàu, cảng hoặc thời gian giao nhận.
Với kinh nghiệm xử lý hàng hóa xuất nhập khẩu, VDM Forwarder có thể đồng hành cùng doanh nghiệp từ khâu lựa chọn tuyến, booking, vận chuyển container đến theo dõi hành trình. Việc chủ động cập nhật và xử lý các phát sinh giúp doanh nghiệp có thêm thời gian điều chỉnh kế hoạch nhận hàng, hạn chế ảnh hưởng đến kho, sản xuất và các chi phí liên quan.