Thực tế này không chỉ ảnh hưởng đến vận chuyển đường biển mà còn làm thay đổi cấu trúc mạng lưới logistic quốc tế. Doanh nghiệp cần nắm rõ diễn biến để chủ động tối ưu hoạt động vận chuyển container.
Trong bối cảnh gián đoạn logistic ngày càng phức tạp, Eo Biển Hormuz đang trở thành điểm nghẽn quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến vận chuyển container và chuỗi cung ứng toàn cầu. Để hiểu rõ mức độ tác động, cần nhìn vào vai trò thực tế của tuyến hàng hải này trong hệ thống logistics quốc tế.
Eo Biển Hormuz nằm giữa Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương, là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Đây là cửa ngõ kết nối các quốc gia sản xuất dầu lớn như Saudi Arabia, UAE, Iraq với thị trường quốc tế.
Trong điều kiện bình thường, khu vực này đảm nhận lưu chuyển khoảng 20 phần trăm nguồn cung dầu toàn cầu. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều tác động trực tiếp đến hoạt động vận chuyển đường biển và logistic toàn cầu.
Không chỉ đóng vai trò trong vận chuyển năng lượng, Eo Biển Hormuz còn ảnh hưởng đến vận chuyển container và hàng hóa quốc tế. Khi dòng chảy dầu mỏ bị gián đoạn, giá nhiên liệu tăng sẽ kéo theo chi phí vận hành tàu biển tăng.
Thực tế cho thấy, chỉ sau một tháng gián đoạn, xuất khẩu dầu từ khu vực vùng Vịnh đã giảm gần 50 phần trăm. Điều này tạo áp lực lớn lên toàn bộ chuỗi cung ứng, đặc biệt là các doanh nghiệp phụ thuộc vào vận chuyển container đường biển.
Để hiểu rõ hơn về mức độ ảnh hưởng, cần nhìn vào nguyên nhân trực tiếp dẫn đến gián đoạn logistic tại khu vực này, trong đó yếu tố địa chính trị đóng vai trò then chốt.
Các xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran trong giai đoạn cuối tháng 2 đã khiến tình hình khu vực leo thang nhanh chóng. Tuy nhiên, trên thực tế, Iran hiếm khi đóng hoàn toàn eo biển Hormuz do chính quốc gia này cũng phụ thuộc vào tuyến đường này để xuất khẩu dầu. Thay vào đó, các biện pháp gây áp lực thường được sử dụng như tăng cường kiểm tra, bắt giữ tàu hoặc tổ chức tập trận quân sự nhằm kiểm soát dòng chảy hàng hải.
Những động thái này tuy không làm tê liệt hoàn toàn tuyến vận tải nhưng lại tạo ra rủi ro cao, khiến các hãng tàu buộc phải điều chỉnh kế hoạch vận chuyển. Đây là yếu tố khiến gián đoạn logistic tại Hormuz mang tính kéo dài và khó dự đoán, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận chuyển container toàn cầu.
Việc kiểm soát lưu lượng tàu qua eo biển đã khiến hàng nghìn tàu chở dầu và container bị mắc kẹt hoặc phải chuyển hướng sang các tuyến đường khác. Trong 4 tuần đầu tiên, hơn 34.000 tàu đã thay đổi lộ trình, tạo áp lực lớn lên hệ thống vận tải quốc tế và làm phát sinh nhiều chi phí ngoài dự kiến.
Bên cạnh chi phí nhiên liệu, các doanh nghiệp còn phải đối mặt với phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng mạnh, có thể gấp nhiều lần chỉ trong thời gian ngắn. Ngoài ra, việc tàu chuyển hướng và dồn về các cảng thay thế cũng gây ra tình trạng tắc nghẽn, làm tăng chi phí lưu kho bãi và kéo dài thời gian giao hàng. Mặc dù một số quốc gia đã triển khai các tuyến vận tải thay thế như đường ống dẫn dầu ra Biển Đỏ, nhưng công suất chỉ đáp ứng được một phần nhỏ, cho thấy vai trò của Hormuz vẫn chưa thể thay thế trong ngắn hạn.
Từ nguyên nhân trên, gián đoạn logistic đã nhanh chóng lan rộng và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận chuyển container.
Khi không thể đi qua Hormuz, các hãng tàu buộc phải điều chỉnh tuyến vận chuyển sang Ấn Độ Dương và các khu vực khác tại châu Á.
Sự chuyển hướng này không chỉ làm tăng thời gian vận chuyển mà còn tạo ra sự thay đổi lớn trong mạng lưới logistic toàn cầu. Đây được xem là dấu hiệu của một quá trình tái cấu trúc dài hạn, thay vì chỉ là giải pháp tạm thời.
Việc dòng hàng hóa dồn về các cảng thay thế đã gây ra tình trạng quá tải rõ rệt. Các cảng tại Ấn Độ, Singapore và Trung Quốc ghi nhận lượng hàng tăng đột biến.
Một ví dụ điển hình là cảng tại Navi Mumbai, nơi sản lượng trung chuyển tăng hơn 700 phần trăm. Tuy nhiên, thời gian lưu container cũng tăng mạnh từ dưới 12 ngày lên hơn 23 ngày, cho thấy áp lực hạ tầng rất lớn.
Bên cạnh tắc nghẽn, chi phí logistics cũng tăng nhanh do nhiều yếu tố kết hợp.Giá dầu tăng lên trên 110 USD mỗi thùng khiến chi phí nhiên liệu tăng mạnh. Phí bảo hiểm vận tải tăng gấp 2 đến 3 lần do rủi ro khu vực. Ngoài ra, các hãng tàu cũng đang tìm cách áp dụng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí.
Tất cả những yếu tố này khiến giá cước vận chuyển container trên các tuyến chính tăng đáng kể, đặc biệt trong giai đoạn nhu cầu đang phục hồi.
Từ những tác động trên, có thể thấy gián đoạn tại Eo Biển Hormuz đang thúc đẩy sự thay đổi mang tính cấu trúc trong hệ thống logistic. Dòng hàng hóa có xu hướng dịch chuyển về phía Đông, với các trung tâm mới nổi lên tại Ấn Độ và Singapore. Trong khi đó, một số khu vực truyền thống như UAE lại ghi nhận sự suy giảm vai trò.
Các cảng từng đóng vai trò thứ cấp nay phải tiếp nhận lưu lượng vượt xa năng lực thiết kế, dẫn đến tình trạng tắc nghẽn mang tính hệ thống. Điều này cho thấy mạng lưới vận chuyển đường biển toàn cầu đang được tái định hình rõ rệt.
Trước bối cảnh gián đoạn logistic kéo dài, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng để giảm rủi ro và kiểm soát chi phí. Việc kết hợp điều chỉnh vận chuyển, quản trị tồn kho và tối ưu chuỗi cung ứng sẽ giúp duy trì ổn định hoạt động.
Các tuyến thay thế như đường vòng qua Ấn Độ Dương hoặc vận tải đa phương thức đang được sử dụng nhiều hơn, nhưng chỉ đáp ứng khoảng 40 phần trăm công suất so với Hormuz và làm tăng thời gian vận chuyển. Vì vậy, doanh nghiệp cần tính toán kỹ chi phí và kế hoạch giao hàng.
Bên cạnh đó, nên đa dạng hóa nguồn cung từ nhiều khu vực khác nhau để giảm phụ thuộc vào tuyến này. Đồng thời, chuyển sang mô hình tồn kho dự phòng, tăng mức lưu trữ nguyên liệu quan trọng để tránh gián đoạn khi thời gian vận chuyển kéo dài.
Doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh kế hoạch vận chuyển, tăng thời gian dự phòng và theo dõi sát tình hình tuyến đường. Đây là cách giúp hạn chế rủi ro khi lịch trình tàu thay đổi liên tục.
Ngoài ra, nên ưu tiên ký hợp đồng vận chuyển dài hạn để ổn định giá và đảm bảo chỗ trên tàu. Đồng thời, rà soát kỹ bảo hiểm hàng hóa liên quan đến rủi ro chiến tranh. Việc hợp tác với đơn vị logistics uy tín sẽ giúp cập nhật nhanh biến động và tối ưu chi phí hiệu quả.
Trong bối cảnh gián đoạn logistic toàn cầu do Eo Biển Hormuz, VDM Forwarder mang đến giải pháp vận chuyển container giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí và đảm bảo tiến độ. Với kinh nghiệm thực tế trong vận chuyển container đường biển, đặc biệt trên các tuyến nội địa Bắc Nam, VDM Forwarder tư vấn phương án phù hợp dựa trên đặc điểm hàng hóa, thời gian giao nhận và biến động của thị trường vận tải.
Không chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển, VDM Forwarder còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình, từ lựa chọn tuyến vận tải, cảng phù hợp, booking tàu đến điều phối vận chuyển hai đầu. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm thiểu rủi ro từ gián đoạn logistic, hạn chế chi phí phát sinh và duy trì sự ổn định trong chuỗi cung ứng.
Nhận bảng giá dịch vụ vận chuyển và tư vấn giải pháp logistics tối ưu từ chuyên gia của chúng tôi.
Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn 24/7.
