Đồng Nai đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm logistics quan trọng của khu vực Đông Nam Bộ, với lợi thế từ hệ thống cảng biển trên sông Thị Vải, sân bay quốc tế Long Thành và mạng lưới khu công nghiệp phát triển. Các dự án hạ tầng giao thông liên vùng cũng mở ra khả năng kết nối hàng hóa thuận lợi hơn giữa nhà máy, cảng biển và các trung tâm phân phối. Tuy nhiên, theo những thông tin được công bố trong tháng 11/2026, việc phát triển logistics tại địa phương vẫn gặp một số hạn chế về điều kiện khai thác cảng, kết nối giao thông và năng lực cung cấp dịch vụ. Để tận dụng cơ hội, Đồng Nai cần xác định hướng phát triển phù hợp với đặc điểm hạ tầng và nhu cầu vận chuyển thực tế.
Đồng Nai sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hoạt động logistics nhờ vị trí nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu. Theo thông tin tại hội thảo về phát triển hệ sinh thái logistics, cảng hàng không, cảng biển và khu công nghiệp tổ chức đầu tháng 11/2026, địa phương có 57 khu công nghiệp, 4 khu bến cảng biển cùng hệ thống cảng thủy nội địa. Mạng lưới công nghiệp này tạo ra nguồn hàng thường xuyên cho các hoạt động vận tải, lưu kho, giao nhận và phân phối.
Bên cạnh nguồn hàng công nghiệp, hệ thống cảng biển Đồng Nai đang được định hướng mở rộng năng lực khai thác. Theo Quyết định số 979/QĐ-BXD ngày 30/6/2025 của Bộ Xây dựng, đến năm 2030, hệ thống cảng biển địa phương được quy hoạch từ 27 đến 29 bến cảng, với 49 đến 52 cầu cảng. Khối lượng hàng hóa thông qua dự kiến đạt khoảng 39,5 đến 52 triệu tấn mỗi năm, trong đó hàng container đạt khoảng 0,96 đến 1,13 triệu TEU. Đây là các chỉ tiêu quy hoạch, chưa phải sản lượng khai thác thực tế.
Sân bay quốc tế Long Thành cũng được kỳ vọng mở rộng khả năng kết nối vận tải hàng hóa của Đồng Nai với các thị trường trong nước và quốc tế. Khi kết hợp với hệ thống cảng biển, đường bộ và các trung tâm kho vận, sân bay có thể tạo điều kiện phát triển vận tải đa phương thức, tức sử dụng nhiều phương thức vận chuyển trong cùng một chuỗi giao nhận. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện hạ tầng, khả năng kết nối giữa các đầu mối và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Dù có nhiều lợi thế về vị trí, logistics Đồng Nai vẫn đối mặt với những hạn chế ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận chuyển hàng hóa. Đáng chú ý là điều kiện khai thác cảng sông và sự thiếu đồng bộ của một số tuyến giao thông kết nối.
Hệ thống cảng biển Đồng Nai chủ yếu nằm trên sông Thị Vải và sông Đồng Nai, với các khu bến tại Phước An, Gò Dầu, Phước Thái, Nhơn Trạch và Long Bình Tân. Khác với những cảng nước sâu có điều kiện tiếp nhận tàu container trọng tải lớn, hoạt động khai thác tại các khu bến này chịu ảnh hưởng bởi độ sâu luồng hàng hải, tĩnh không cầu và kích thước tàu. Vì vậy, năng lực tiếp nhận tàu giữa các khu vực không giống nhau, đặc biệt đối với những tuyến vận tải quốc tế sử dụng tàu có trọng tải lớn.
Theo quy hoạch cảng biển Đồng Nai, khu bến Phước An được định hướng tiếp nhận tàu đến 60.000 tấn ở phía hạ lưu cầu Phước An và đến 30.000 tấn ở phía thượng lưu. Những giới hạn này khiến việc phát triển cảng cần phù hợp với điều kiện khai thác thực tế. Thay vì tập trung cạnh tranh về khả năng tiếp nhận tàu lớn, các cảng trên địa bàn có thể phát huy vai trò tập kết, tiếp nhận và trung chuyển hàng hóa từ khu công nghiệp, đồng thời kết nối với những cảng nước sâu trong khu vực.
Các tuyến đường 25B, 25C, Vành đai 3, cao tốc Bến Lức đến Long Thành và cao tốc Biên Hòa đến Vũng Tàu giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối khu công nghiệp, sân bay và cảng biển. Tuy nhiên, một số dự án giao thông trọng điểm từng gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai xây dựng. Khi các tuyến kết nối chưa hoàn thiện đồng bộ, phương tiện vận chuyển hàng hóa phải phụ thuộc nhiều hơn vào hệ thống đường hiện hữu, làm tăng nguy cơ ùn tắc tại một số khu vực có lưu lượng xe container lớn.
Cầu Phước An là một trong những công trình được kỳ vọng cải thiện khả năng kết nối giữa Đồng Nai và khu vực cảng Cái Mép Thị Vải. Theo thông tin cập nhật tháng 11/2026, dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Tuy nhiên, khả năng phát huy hiệu quả của cầu còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện đường dẫn và các tuyến kết nối liên quan. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ có thể khiến thời gian vận chuyển từ nhà máy đến cảng khó dự đoán, ảnh hưởng đến lịch giao nhận và kế hoạch xuất hàng.
Cảng Phước An và sân bay Long Thành được kỳ vọng trở thành hai đầu mối quan trọng trong quá trình phát triển logistics Đồng Nai. Mỗi công trình có đặc điểm khai thác riêng, nhưng đều cần hệ thống dịch vụ và hạ tầng kết nối phù hợp để phục vụ hoạt động vận chuyển hàng hóa.
Cảng Phước An đã đón chuyến tàu quốc tế đầu tiên vào tháng 2/2025, đánh dấu bước phát triển trong hoạt động khai thác cảng tại Đồng Nai. Với vị trí trên sông Thị Vải, cảng được kỳ vọng hỗ trợ nhu cầu xuất nhập khẩu của các khu công nghiệp tại địa phương và những khu vực lân cận. Bên cạnh hoạt động xếp dỡ, hệ thống dịch vụ hậu cần cảng có thể hỗ trợ lưu kho, tập kết container và tổ chức vận chuyển hàng hóa theo nhu cầu của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, lợi thế của cảng Phước An cần được xem xét trong mối liên kết với cụm cảng nước sâu Cái Mép Thị Vải. Đây là khu vực có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn và phục vụ các tuyến vận tải quốc tế đường dài. Việc kết nối giữa hai khu vực cảng có thể giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn trong tổ chức vận chuyển, đặc biệt với những lô hàng cần trung chuyển trước khi tiếp tục hành trình quốc tế. Hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào lịch tàu, thời gian vận chuyển và chi phí phát sinh.
Theo kế hoạch khai thác được công bố trong tháng 11/2026, sân bay quốc tế Long Thành dự kiến bắt đầu hoạt động từ ngày 24/12/2026. Trong giai đoạn đầu, một phần nhà ga hàng hóa số 1 được lên kế hoạch phục vụ hàng nội địa từ thời điểm này, sau đó mở rộng sang hàng quốc tế từ tháng 1/2027. Các mốc thời gian trên vẫn là kế hoạch dự kiến tại thời điểm công bố, cần tiếp tục theo dõi thông báo chính thức để xác định tiến độ vận hành thực tế.
Sự xuất hiện của sân bay Long Thành có thể tạo thêm lựa chọn vận tải cho các mặt hàng cần giao nhận nhanh như linh kiện điện tử, thiết bị công nghệ và hàng hóa có yêu cầu bảo quản đặc biệt. Tuy nhiên, để phát triển logistics hàng không, Đồng Nai cần có hệ thống kho hàng, kho lạnh, kho ngoại quan, dịch vụ giao nhận và thủ tục hải quan phù hợp. Khả năng kết nối giữa sân bay với khu công nghiệp và trung tâm phân phối cũng cần được hoàn thiện để hàng hóa có thể di chuyển thuận lợi qua các công đoạn của chuỗi cung ứng.
Để trở thành trung tâm logistics có sức cạnh tranh, Đồng Nai cần phát triển mạng lưới dịch vụ dựa trên nguồn hàng và nhu cầu vận chuyển thực tế, thay vì chỉ tập trung mở rộng diện tích cảng và kho bãi. Theo phương án phát triển trung tâm logistics kèm Quyết định số 779/QĐ-UBND ngày 27/2/2026, địa phương đã xác định những vị trí phát triển kho vận và trung chuyển, trong đó có khu vực phía nam, phía đông bắc sân bay Long Thành, trung tâm logistics Phước An và tổng kho trung chuyển miền Đông. Đây là cơ sở quy hoạch để tổ chức đầu tư trong những giai đoạn tiếp theo.
Một yêu cầu quan trọng là tăng khả năng phối hợp giữa các phương thức vận tải. Hàng hóa từ khu công nghiệp có thể được vận chuyển đến cảng sông, cảng cạn hoặc trung tâm logistics để tiếp tục phân phối bằng đường bộ, đường thủy hay đường biển. Với những tuyến có nguồn hàng phù hợp, vận tải thủy nội địa có thể trở thành phương án bổ sung cho vận tải đường bộ. Tuy nhiên, lợi ích về chi phí và thời gian cần được đánh giá theo từng tuyến, bởi hoạt động trung chuyển cũng có thể phát sinh thêm công đoạn xếp dỡ và lưu bãi.
Bên cạnh hạ tầng, năng lực của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics có vai trò quan trọng. Đồng Nai cần phát triển những dịch vụ như quản lý kho hàng, vận tải container, giao nhận quốc tế, khai báo hải quan và quản lý chuỗi cung ứng. Việc ứng dụng công nghệ trong theo dõi lô hàng, quản lý phương tiện và kết nối dữ liệu cũng có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát tiến độ giao nhận tốt hơn. Khi các dịch vụ được tổ chức đồng bộ, hệ thống logistics có khả năng phục vụ hiệu quả hơn nhu cầu sản xuất, xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa của khu vực.
Những thay đổi trong hạ tầng logistics Đồng Nai có thể tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh kế hoạch vận chuyển. Trong giai đoạn các dự án tiếp tục được triển khai, việc kiểm soát chi phí và chủ động tổ chức giao nhận vẫn cần được ưu tiên.
Khi cảng biển, sân bay và các tuyến đường kết nối được hoàn thiện, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể có thêm phương án vận chuyển hàng hóa. Những lô hàng xuất khẩu bằng container có thể được tổ chức giao nhận qua các khu bến phù hợp, trong khi những mặt hàng yêu cầu thời gian vận chuyển ngắn có thể cân nhắc dịch vụ hàng không khi điều kiện khai thác đáp ứng. Việc lựa chọn phương thức vận tải cần dựa trên đặc điểm hàng hóa, tuyến giao nhận, thời gian dự kiến và tổng chi phí thực tế.
Đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ vận chuyển container, khả năng kết nối giữa nhà máy, cảng và depot container có ảnh hưởng lớn đến chi phí vận hành. Trong khi đó, những doanh nghiệp có hoạt động vận chuyển đường biển quốc tế cần chú ý lịch tàu, thời hạn tiếp nhận container và khả năng trung chuyển tại từng cảng. Một tuyến vận chuyển có khoảng cách ngắn hơn chưa chắc tiết kiệm hơn nếu phải phát sinh nhiều lần xếp dỡ hoặc thời gian chờ kéo dài.
Trong thời gian hạ tầng giao thông tiếp tục được hoàn thiện, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch vận chuyển phù hợp với từng lô hàng. Việc lựa chọn dịch vụ vận chuyển nội địa nên tính đến tình trạng tuyến đường, thời gian lấy hàng, lịch giao container và khả năng tiếp nhận tại cảng. Những yếu tố này đặc biệt quan trọng với hàng xuất khẩu phải đáp ứng thời hạn hạ bãi theo lịch tàu, bởi việc giao hàng chậm có thể dẫn đến phát sinh chi phí hoặc phải điều chỉnh kế hoạch vận chuyển.
Ngoài hoạt động vận tải, doanh nghiệp cần chuẩn bị chứng từ xuất nhập khẩu đầy đủ và phối hợp với các đơn vị liên quan trước khi hàng đến cảng. Những sai lệch về hồ sơ, thông tin hàng hóa hoặc lịch trình giao nhận có thể ảnh hưởng đến quá trình thông quan. Doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ khai báo hải quan để tìm hiểu các công việc cần chuẩn bị. Về lâu dài, sự phát triển của logistics Đồng Nai được kỳ vọng mở rộng lựa chọn vận tải, nhưng hiệu quả đối với từng doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào khả năng tổ chức chuỗi giao nhận và kiểm soát chi phí.
VDM Forwarder hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức hoạt động giao nhận hàng hóa theo kế hoạch phù hợp với từng tuyến vận chuyển. Với mạng lưới đối tác vận tải và khả năng phối hợp linh hoạt, các lô hàng được bố trí phương tiện dựa trên đặc điểm hàng hóa, địa điểm giao nhận và thời gian yêu cầu. Đội ngũ nhân sự theo dõi tiến độ trong suốt quá trình vận chuyển, hỗ trợ xử lý chứng từ, thủ tục liên quan và kịp thời điều chỉnh phương án khi phát sinh tình huống ngoài dự kiến.
Bên cạnh việc đáp ứng lịch trình giao hàng, VDM Forwarder chú trọng duy trì sự phối hợp giữa các bên tham gia chuỗi vận tải. Doanh nghiệp được hỗ trợ trao đổi thông tin, cập nhật tình trạng lô hàng và lựa chọn giải pháp giao nhận phù hợp với nhu cầu thực tế. Nhờ cách tổ chức này, khách hàng có thể chủ động hơn trong kế hoạch xuất nhập khẩu, kiểm soát thời gian vận chuyển và hạn chế những gián đoạn không cần thiết.
